Spis treści
- 1. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania spirometrycznej próby prowokacyjnej jest:
- 2. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące tocznia polekowego:
- 3. Zgodnie z nową klasyfikacją kliniczną typ 4b zawału serca to:
- 4. Które z poniższych schematów wykonywania badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego są właściwe?
- 5. Lekami pierwszego rzutu w terapii nadciśnienia tętniczego u chorych po transplantacji nerki leczonych inhibitorami kalcyneuryny są:
- 6. Najczęstszą przyczyną wtórnego błoniastorozplemowego kłębuszkowego zapalenia nerek jest:
- 7. Zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej granulocytów jest obserwowana w przebiegu:
- 8. Które stwierdzenie dotyczące terapii rzekomobłoniastego zapalenia jelit nie jest prawdziwe?
- 9. Wskaż błędne skojarzenie dwóch doustnych leków przeciwcukrzycowych:
- 10. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące kardiomiopatii takotsubo:
Dobre przygotowanie się do egzaminu specjalizacyjnego z tak obszernego działu medycyny, jakim są choroby wewnętrzne, jest zadaniem trudnym. Na egzaminach zdarzają się pytania dotyczące zagadnień, w przypadku których konieczna jest znajomość najnowszych publikacji, gdyż wiedza podręcznikowa nie daje pewności wyboru prawidłowej odpowiedzi. Ważne jest jednak nie tylko przyswajanie stale aktualizowanej wiedzy, lecz
także umiejętność rozwiązywania testów. Chcąc pomóc czytelnikom w dobrym przygotowaniu się do sprawdzianu, co miesiąc publikujemy pytania testowe, których forma jest bardzo zbliżona do pytań egzaminacyjnych. Przy każdym z pytań zamieszczamy konsultowany przez wybitnego specjalistę opis, który powinien pozwolić na znalezienie prawidłowej odpowiedzi. Zagadnienia, do których ułożone są pytania, zostały nadesłane przez czytelników. Propozycje kolejnych tematów, które zdaniem Państwa warto zamieścić w repetytorium, prosimy nadsyłać na adres: repetytorium@medical-tribune.pl
1. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania spirometrycznej próby prowokacyjnej jest:
☐1. Ciąża
☐2. Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze
☐3. Zawał serca w ciągu ostatnich 3 miesięcy
☐4. Zakażenie układu oddechowego w ciągu ostatnich 4 tygodni
☐5. Wszystkie powyższe
Przeciwwskazania do wykonania spirometrycznej próby prowokacyjnej dzielimy na bezwzględne i względne. Do przeciwwskazań bezwzględnych należą: niezdolność pacjenta do zrozumienia procedury badania, ciężka obturacja w spirometrii podstawowej (FEV1 <1,2 l u osób dorosłych), tętniak oraz zawał serca lub incydent naczyniowo-mózgowy w ciągu ostatnich 3 miesięcy. Przeciwwskazania względne są następujące: umiarkowana obturacja (FEV1 <wn. – 3SD lub <wn. – 1,5 l u mężczyzn i <wn. – 1,2 l u kobiet), znacząca nadreaktywność oskrzeli ujawniająca się podczas spirometrii, zakażenie układu oddechowego <2 tygodnie przed badaniem, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, ciąża, padaczka wymagająca stałego leczenia farmakologicznego, nadczynność tarczycy.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Jerzy Kozielski
2. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące tocznia polekowego:
A. Mężczyźni chorują 9-krotnie rzadziej niż kobiety
B. Najczęściej jest wywoływany przez prokainamid
C. U większości chorych występują przeciwciała anty-dsDNA
D. Stężenie składowych C3 i C4 dopełniacza jest z reguły prawidłowe
E. Objawy kliniczne ustępują zwykle w ciągu kilku dni po przerwaniu podawania leku, który wywołał toczeń
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
☐1. BDE, ☐2. AC, ☐3. ABCDE, ☐4. BE, ☐5. BCDE
Toczeń polekowy jest wywoływanym przez niektóre leki zespołem objawów klinicznych przypominających toczeń rumieniowaty układowy (SLE). Choroba występuje z jednakową częstością u kobiet i mężczyzn. Lekiem najczęściej wywołującym toczeń polekowy jest prokainamid, który prowadzi do rozwoju objawów u około 30% pacjentów przyjmujących go przez ponad rok. Innymi preparatami mogącymi przyczynić się do rozwoju choroby są: hydralazyna i dihydralazyna, penicylamina, metyldopa, diltiazem, izoniazyd, minocyklina, infliksymab, etanercept, interferon , chlorpromazyna i sporadycznie każdy inny lek lub zioło. Objawy kliniczne choroby (objawy ogólne, bóle mięśni i stawów, zapalenie błon surowiczych) są z reguły łagodniejsze niż w SLE. U ponad 90% chorych stwierdza się obecność przeciwciał przeciwhistonowych. Stężenie składowych komplementu najczęściej nie odbiega od normy, zaś przeciwciała anty-dsDNA są nieobecne. W terapii schorzenia zalecane jest odstawienie leku wywołującego, co powoduje ustąpienie objawów w ciągu kilku dni. Leczenie niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi lub chlorochiną rzadko jest konieczne.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Witold Tłustochowicz
3. Zgodnie z nową klasyfikacją kliniczną typ 4b zawału serca to:
☐1. Zawał serca spowodowany niedokrwieniem w czasie zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG)
☐2. Martwica komórek mięśnia sercowego związana z zakrzepicą w stencie
☐3. Nagły i nieoczekiwany zgon sercowy spowodowany skrzepliną zamykającą tętnicę wieńcową
☐4. Martwica komórek mięśnia sercowego wywołana niedokrwieniem podczas zabiegu przezskórnej angioplastyki wieńcowej (PCI)
☐5. Wszystkie odpowiedzi są błędne
Zgodnie z nową klasyfikacją kliniczną można wyodrębnić następujące typy zawału serca: typ 1 – spontaniczny zawał serca spowodowany niedokrwieniem mięśnia sercowego w przebiegu nadżerki, rozwarstwienia lub pęknięcia blaszki miażdżycowej; typ 2 – zawał serca wtórny do niedokrwienia spowodowanego zwiększonym zapotrzebowaniem na tlen lub zmniejszonym jego dowozem (np. skurcz tętnicy wieńcowej, niedokrwistość, hipotonia, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu); typ 3 – nagły zgon sercowy, często z objawami niedokrwienia mięśnia sercowego, czemu towarzyszy przypuszczalnie nowe uniesienie odcinka ST lub świeży LBBB, bądź udokumentowany koronarograficznie lub badaniem sekcyjnym świeży zakrzep, jeśli zgon nastąpił przed możliwością pobrania próbek krwi lub w czasie poprzedzającym pojawienie się sercowych biomarkerów we krwi; typ 4a – zawał serca związany z PCI; typ 4b – zawał serca związany z zakrzepicą w stencie, która została udokumentowana angiograficznie lub badaniem sekcyjnym; typ 5 – zawał serca związany z CABG.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Waldemar Banasiak
4. Które z poniższych schematów wykonywania badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego są właściwe?
A. Fiberosigmoidoskopia co 10 lat
B. Wlew doodbytniczy metodą podwójnego kontrastu co 5 lat
C. Badanie kału na obecność krwi utajonej metodą klasyczną (FOBT) lub immunochemiczną (FIT) co 2 lata
D. Pełna kolonoskopia co 10 lat
E. Badanie per rectum co rok
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
☐1. ABCDE, ☐2. ACE, ☐3. BDE, ☐4. CDE, ☐5. BD
Według rekomendacji American Cancer Society (ACS) badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego powinno się rozpocząć od 50 r.ż. u osób, u których ryzyko wystąpienia tego nowotworu nie jest zwiększone w porównaniu z populacją ogólną. ACS zaleca wykonywanie jednego z następujących schematów: badania kału na obecność krwi utajonej (FOBT lub FIT) co rok, fiberosigmoidoskopii co 5 lat, FOBT lub FIT co rok w skojarzeniu z fiberosigmoidoskopią co 5 lat, wlewu doodbytniczego metodą podwójnego kontrastu co 5 lat, pełnej kolonoskopii co 10 lat. Obecność krwi utajonej w kale, stwierdzenie polipów w fiberosigmoidoskopii lub nieprawidłowości w badaniu dwukontrastowym jelita grubego należy zawsze zweryfikować wykonaniem pełnej kolonoskopii. Badanie per rectum cechuje mała czułość i nie jest zalecane jako badanie skriningowe, chociaż powinno być wykonywane przed badaniem endoskopowym.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Adam Dziki
5. Lekami pierwszego rzutu w terapii nadciśnienia tętniczego u chorych po transplantacji nerki leczonych inhibitorami kalcyneuryny są:
☐1. Sartany
☐2. Diuretyki pętlowe
☐3. β-adrenolityki
☐4. Antagoniści wapnia
☐5. Inhibitory ACE
Docelowe wartości ciśnienia tętniczego u chorych po przeszczepie nerki wynoszą 130/80 mmHg. W leczeniu farmakologicznym najczęściej stosowanymi lekami w tej grupie chorych są antagoniści wapnia, przeciwdziałający naczynioskurczowemu wpływowi cyklosporyny A i innych inhibitorów kalcyneuryny. Preferowanymi lekami są preparaty amlodypiny lub nitrendypiny, których wpływ na stężenie cyklosporyny A we krwi jest niewielki. Natomiast werapamil, diltiazem i nikardypina w znaczący sposób wpływają na degradację biologiczną cyklosporyny A i zwiększają jej stężenie we krwi nawet o 50%. Inhibitory ACE lub sartany są lekami z wyboru u chorych po transplantacji nerki z nadkrwistością, potwierdzoną biopsyjnie przewlekłą nefropatią przeszczepu, u pacjentów z cukrzycą, białkomoczem (bez względu na jego etiologię). W celu kontroli ciśnienia tętniczego u biorców przeszczepów nerki można także stosować w razie potrzeby diuretyki, β-adrenolityki i α-adrenolityki.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Magdalena Durlik
6. Najczęstszą przyczyną wtórnego błoniastorozplemowego kłębuszkowego zapalenia nerek jest:
☐1. Zapalenie wsierdzia
☐2. Toczeń rumieniowaty układowy
☐3. Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C
☐4. Przewlekła białaczka limfatyczna
☐5. Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B
Wtórne błoniastorozplemowe kłębuszkowe zapalenie nerek rozwija się w przebiegu chorób dotyczących jednocześnie nerek oraz innych narządów. W chorobach tych dochodzi do odkładania się kompleksów immunologicznych w kłębuszkach nerkowych. Najczęstszą przyczyną tego schorzenia jest zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C, które może przebiegać z krioglobulinemią i zespołem zmian układowych lub zajmować wyłącznie nerki. Innymi przyczynami choroby mogą być: krioglobulinemia mieszana niezwiązana z HCV, przewlekłe zapalenie wątroby typu B, toczeń rumieniowaty układowy, zakażenia bakteryjne i zespoły limfoproliferacyjne (chłoniaki nieziarnicze, przewlekła białaczka limfatyczna). W leczeniu chorych z gwałtownie postępującą glomerulopatią stosuje się dożylne wlewy metyloprednizolonu i cyklofosfamidu oraz plazmaferezę lub kriofiltrację. Dopiero po opanowaniu ostrej fazy choroby należy włączyć odpowiednie leczenie przeciwwirusowe.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Michał Myśliwiec
7. Zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej granulocytów jest obserwowana w przebiegu:
A. Cukrzycy
B. Mononukleozy zakaźnej
C. Nocnej napadowej hemoglobinurii
D. Chłoniaka Hodgkina
E. Czerwienicy prawdziwej
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
☐1. ADE, ☐2. ABCDE, ☐3. BC, ☐4. DE, ☐5. ACE
Fosfataza zasadowa granulocytów (FAG) jest cytoplazmatycznym enzymem hydrolitycznym, który odgrywa rolę w degradacji drobnoustrojów, materiału komórkowego i tkankowego sfagocytowanych przez neutrofile. Określenie aktywności FAG ma zastosowanie w różnicowaniu neutrofilii (zwiększenia liczby granulocytów obojętnochłonnych) spowodowanej przez zakażenie i neutrofilii w przebiegu przewlekłej białaczki szpikowej (PBSz) oraz w diagnostyce innych chorób układu krwiotwórczego. Przyczynami zwiększonej aktywności FAG są: odczyn białaczkowy, samoistne włóknienie szpiku, erytroleukemia, czerwienica prawdziwa, chłoniak Hodgkina, nadczynność tarczycy, cukrzyca, ciąża i sterydoterapia. W fazie przewlekłej PBSz charakterystyczne jest zmniejszenie aktywności FAG. W znacznie mniejszym stopniu może ono wystąpić także w wirusowym zapaleniu wątroby, nocnej napadowej hemoglobinurii i mononukleozie zakaźnej.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Wiesław Jędrzejczak
8. Które stwierdzenie dotyczące terapii rzekomobłoniastego zapalenia jelit nie jest prawdziwe?
☐1. W lżejszych przypadkach wystarcza jedynie odstawienie antybiotyku, który jest odpowiedzialny za wystąpienie objawów klinicznych
☐2. Jeżeli potwierdzono związek choroby z Clostridium difficile stosuje się metronidazol lub wankomycynę doustnie
☐3. W leczeniu chorych z niedrożnością jelit może być skuteczny metronidazol w postaci dożylnej
☐4. Leki hamujące perystaltykę jelit należy podawać wszystkim chorym
☐5. W zapobieganiu nawrotom mogą mieć znaczenie probiotyki Saccharomyces boulardii
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit jest ostrą chorobą biegunkową, której przyczyną są toksyny A i B wytwarzane przez bakterie Clostridium difficile, nadmiernie rozwijające się w jelicie na skutek stosowania antybiotyków o szerokim spektrum działania. Dominującym objawem choroby jest biegunka, która rozpoczyna się już w trakcie stosowania antybiotyków lub w okresie do 6 tygodni po ich odstawieniu. Terapia u chorych w dobrym stanie może być ograniczona do odstawienia leku, który wywołał objawy kliniczne. W leczeniu farmakologicznym stosuje się metronidazol 3 × 500 mg/24h lub wankomycynę 4 × 125 mg/24h przez 1-2 tygodnie doustnie, a w leczeniu nawrotów choroby podaje się te same antybiotyki lub rifaksyminę (400-800 mg/24h w 2-3 dawkach podzielonych). W przypadku wystąpienia niedrożności jelit może być skuteczny metronidazol w postaci dożylnej (500 mg co 6 h). W zapobieganiu nawrotom wykazano efektywność drożdży Saccharomyces boulardii. Leki przeciwbiegunkowe hamujące perystaltykę jelit są przeciwwskazane.
Konsultacja: prof. dr hab. med. Jarosław Reguła
9. Wskaż błędne skojarzenie dwóch doustnych leków przeciwcukrzycowych:
☐1. Pochodna sulfonylomocznika + metformina
☐2. Glitazon + akarboza
☐3. Glinid + glitazon
☐4. Metformina + akarboza
☐5. Pochodna sulfonylomocznika + glinid
Jeżeli leczenie cukrzycy typu 2 za pomocą zmian stylu życia i jednego leku doustnego jest nieskuteczne, można zastosować terapię skojarzoną dwoma doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi. Najogólniejsza zasada obowiązująca w tym modelu leczenia mówi o niełączeniu ze sobą leków o tym samym mechanizmie działania. Natomiast dopuszczalne jest kojarzenie leków o tym samym celu działania, ale różnych mechanizmach farmakologicznych. Zalecanymi połączeniami dwóch leków doustnych są: pochodna sulfonylomocznika + metformina, akarboza lub glitazon, glinid + metformina lub akarboza oraz glinid + glitazon. Dopuszcza się również kojarzenie metforminy z akarbozą lub glitazonem oraz glitazonu z akarbozą. Połączenia przeciwwskazane to: pochodna sulfonylomocznika + glinid, 2 glitazony, 2 glinidy oraz dwie pochodne sulfonylomocznika. Warto wspomnieć, że w niektórych krajach zarejestrowane są preparaty łączące dwa leki w jednej tabletce np. metforminę z rozyglitazonem czy pochodną sulfonylomocznika z metforminą.
Konsultacja: dr hab. med. Dariusz Moczulski
10. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące kardiomiopatii takotsubo:
A. Występuje głównie u mężczyzn przed 40 r.ż.
B. Charakteryzuje się przemijającą, odcinkową dysfunkcją skurczową koniuszka lewej komory
C. W zapisie elektrokardiograficznym stwierdza się odwrócenie załamków T, które może być poprzedzone uniesieniem odcinków ST
D. U większości chorych w ciągu kilku miesięcy dochodzi do nawrotu choroby
E. Pojawienie się dławicopodobnego bólu w klatce piersiowej często poprzedzone jest stresem fizycznym lub emocjonalnym
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
☐1. ABCDE, ☐2. ABE, ☐3. BCE, ☐4. ACD, ☐5. CDE
Kardiomiopatia takotsubo, zwana zespołem przemijającego rozdęcia (balonowania) koniuszka lewej komory, kardiomiopatią stresową lub zespołem złamanego serca jest uważana za formę przejściowego ogłuszenia mięśnia sercowego o nieznanej etiologii. Wydaje się, że główną rolę w powstawaniu choroby odgrywają wysokie stężenia katecholamin. Choroba dotyczy głównie kobiet po menopauzie, u których występują czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Charakteryzuje się przejściowymi, rozległymi zaburzeniami kurczliwości koniuszka lub części środkowej lewej komory, bez istotnych zmian w tętnicach wieńcowych w koronarografii. Wystąpienie objawów podmiotowych często jest prowokowane przez stres emocjonalny lub fizyczny. Bardzo często dochodzi do niewielkiego wzrostu markerów biochemicznych martwicy mięśnia sercowego, a choroba może przebiegać jak ostry zespół wieńcowy. W zapisie EKG można stwierdzić głębokie ujemne załamki T, których pojawienie się bywa poprzedzone uniesieniem odcinków ST. Zmiany elektrokardiograficzne ustępują zazwyczaj w ciągu 6-12 miesięcy. Nawrót choroby jest bardzo rzadki, a czynność skurczowa lewej komory normalizuje się u wszystkich chorych w ciągu kilku dni lub tygodni.
Konsultacja: doc. dr hab. med. Tomasz Hryniewiecki