Streszczenie

Wprowadzenie
Anafilaksja jest ciężką, zagrażającą życiu reakcją nadwrażliwości. Szacuje się, że w Wielkiej Brytanii występuje z częstością 1 na 1333 osoby. W ostatnich dwóch dekadach częstość występowania anafilaksji zwiększyła się, gwałtownie wzrosła też liczba hospitalizacji z jej powodu. Ogólne rokowanie w anafilaksji jest wprawdzie dobre (przypadki śmiertelne stanowią mniej niż 1%), ale ryzyko zgonu wzrasta u osób chorujących na astmę. Co roku w Wielkiej Brytanii z powodu anafilaksji umiera ok. 20 osób.
 Istnieje wiele czynników, które mogą spowodować anafilaksję. Reakcja ta może mieć różnorodny przebieg kliniczny, co powoduje trudności diagnostyczne. Opracowano szczegółowe wytyczne postępowania w trybie nagłym w przypadku wystąpienia reakcji anafilaktycznych. Patofizjologiczne konsekwencje anafilaksji
Anafilaksja może być wywołana w drodze mechanizmów alergicznych i niealergicznych. Alergiczna anafilaksja przebiega jako reakcja nadwrażliwości typu I, zwana też natychmiastową, w wyniku ekspozycji na alergen, na który pacjent jest uczulony. Alergen stymuluje IgE-zależną degranulację komórek tucznych, prowadząc do uwolnienia do krążenia dużych ilości histaminy, która wywołuje silny skurcz mięśni gładkich, wzrost przepuszczalności naczyń i poszerzenie łożyska naczyniowego. To, czy reakcja ma podłoże alergiczne, czy niealergiczne, nie ma wpływu na jej obraz kliniczny.  Najważniejszym lekiem stosowanym w razie wystąpienia reakcji anafilaktycznej jest adrenalina. Powinno się ją podać niezwłocznie po wystąpieniu reakcji, opóźnienie zwiększa ryzyko zgonu. Jeśli adrenalinę podaje się we wstrzyknięciach domięśniowych w prawidłowych dawkach, działania niepożądane występują bardzo rzadko. Dożylne wstrzyknięcia adrenaliny powinny być wykonywane przez osoby z doświadczeniem w dawkowaniu i podawaniu leków kurczących naczynia krwionośne, ponieważ wiążą się one z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Rozpoznanie reakcji anafilaktycznej
Reakcji anafilaktycznej może towarzyszyć wiele objawów podmiotowych i przedmiotowych, z których żaden nie jest dla niej swoisty, jednak pewna kombinacja objawów czyni diagnozę bardziej prawdopodobną. Większość reakcji anafilaktycznych rozpoczyna się nagle i rozwija gwałtownie po ekspozycji na czynnik prowokujący (alergen). Następuje szybka progresja objawów, co prowadzi do zagrażają
 U niektórych pacjentów ogólnoustrojowe reakcje alergiczne mają lżejszy przebieg, ograniczając się do skóry i błon śluzowych (np. uogólniona pokrzywka czy obrzęk naczynioruchowy). Reakcje te nie są opisywane jako anafilaksja, ponieważ nie zagrażają życiu. U większości pacjentów zmiany skórne spowodowane alergią nie rozwijają się w reakcję anafilaktyczną. Zasady dotyczące rozpoznania różnicowego anafilaksji zebrano w tabeli. Cele wdrażania wytycznych
Podstawowym celem implementacji wytycznych jest zwiększanie świadomości i wiedzy personelu medycznego. Personel szpitali powinien być przygotowany na zainicjowanie leczenia u pacjenta z reakcją anafilaktyczną. W szpitalach powinny być dostępne sprzęt do resuscytacji i leki stosowane w resuscytacji u pacjenta z reakcją anafilaktyczną. Początkowym postępowaniem z wyboru są domięśniowe wstrzyknięcia adrenaliny.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (300 KB)