Streszczenie
Słowa kluczowe: zaburzenie osobowości typu borderline, psychopatologia, psychoterapia, standardy, koszty
Zaburzenie borderline ujawnia się w okresie dojrzewania i objawia zaburzeniami regulacji afektu, tożsamości i interakcji społecznych. Przebieg nieleczonego zaburzenia często jest przewlekły. W ostatnich latach opracowano specjalne programy psychoterapeutyczne, jednak przynoszą one jedynie dostateczne wyniki.
Epidemiologia
W opublikowanym w 2010 r. badaniu stwierdzono, że rozpowszechnienie zaburzenia osobowości typu borderline (BPD) w ciągu całego życia wynosi około 3%. Częstość występowania u obu płci jest podobna, chociaż istotnie więcej kobiet poszukuje wsparcia terapeutycznego. Większość chorych szuka pomocy psychiatrycznej, a ponad 60% opisuje podejmowanie prób samobójczych. Zespół autorów w analizie retrospektywnej stwierdził, że około 30% dorosłych kobiet z BPD dokonywało samookaleczeń już w szkole podstawowej. Te wstrząsające dane uzupełniono wynikami badania z Heidelbergu, w którym stwierdzono, że około 6% 15-letnich dziewcząt regularnie dokonuje samookaleczeń, a około 8% ma za sobą przynajmniej jedną próbę samobójczą. Odpowiednio duży,wynoszący 20%, jest odsetek występowania BPD wśród hospitalizowanych dzieci i nastolatków. Wszystkie dane wskazują na to, że BPD zaczyna się we wczesnym okresie dojrzewania, w połowie 3. dekady prowadzi do szczytowego nasilenia zachowań i przeżyć dysfunkcyjnych, następnie powoli ustępuje. Wyraźna postawa roszczeniowa chorych w szczególny sposób wykorzystuje zasoby opieki zdrowotnej. W Niemczech roczne koszty leczenia wynoszą około 4 miliardy euro, co stanowi około 20% sumy przeznaczonej na stacjonarne leczenie zaburzeń psychicznych. Dziewięćdziesiąt procent tych kosztów pochłaniają niewystarczające, tzn. nieswoiste hospitalizacje.
Psychopatologia
W psychopatologii BPD wyznaczyć można trzy, wzajemnie na siebie wpływające, wymiary:
1. zaburzenia regulacji afektu,
2. zaburzenia tożsamości,
3. zaburzenia interakcji społecznych.