Streszczenie

Słowa kluczowe: amok
Ocena ryzyka: groźby, przyjęcie bez zgody do szpitala psychiatrycznego

Erfurt, Winnenden, Emsdetten, Ansbach: samo wymienienie nazw tych miast wywołuje żywą dyskusję o amoku (w tych miastach doszło do strzelanin w szkołach lub innych miejscach publicznych – przyp. red.). W pełnych emocji doniesieniach medialnych przedstawiane są różne aspekty tego zjawiska. Jako potencjalne przyczyny wystąpienia amoku wymieniane są: wpływ brutalnych gier komputerowych, ustawy dotyczące posiadania broni, sposoby wychowania dzieci, zmienione zasady panujące w szkole oraz potencjalne zaburzenia psychiczne. W niektórych przypadkach wiadomo, że na krótko przed aktem przemocy sprawca korzystał z pomocy psychiatry lub psychoterapeuty.
Politycy, media i policja coraz częściej zajmują się zagadnieniem amoku, także pod względem prewencji. Dlatego zarówno psychiatria dorosłych, jak i psychiatria dzieci i młodzieży zajmuje się oceną ryzyka ze strony osób wypowiadających groźby. Są to złożone i odpowiedzialne zadania, szczególnie gdy wymaga się oceny ryzyka w nagłych sytuacjach od pracowników pogotowia ratunkowego lub w czasie nocnego dyżuru. Aby zachować się właściwie i profesjonalnie, niezbędna jest ugruntowana wiedza dotycząca raczej skromnych danych empirycznych oraz dokładna analiza ryzyka, jak również regulacje prawne dotyczące warunków, w jakich takie badanie powinno się odbyć. W praktyce klinicznej ta wiedza jest jednak nie zawsze niezbędna, a program specjalizacji ledwie o niej wspomina. Dopiero pod wpływem znacznie częstszych ostatnio tego typu zdarzeń niniejsze pytania pojawiają się coraz powszechniej.
Obecna praktyka dotycząca analizy gróźb jest szeroka, od rutynowego przekrojowego badania stanu psychicznego dokumentowanego później w karcie informacyjnej i wypisania pacjenta, gdy psychoza i ryzyko zamachu samobójczego zostaną wykluczone, a wypowiadane wcześniej groźby odwołane, do natychmiastowego wdrożenia postępowania zmierzającego do zatrzymania w szpitalu bez zgody. Takie postępowanie nie jest jednak wystarczające, co budzi po raz kolejny zrozumiały niepokój, że potencjalny zamachowiec może zostać pomyłkowo oceniony jako nieszkodliwy albo że lekarz spotka się z zarzutem niedozwolonego zamachu na wolność jednostki, gdy dana osoba zostanie zatrzymana w szpitalu psychiatrycznym bez wystarczających podstaw. W artykule przedstawione zostaną możliwości psychiatrii i granice postępowania w tym kontekście.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (300 KB)