Streszczenie
Komentarz Zapewnienie dobrej kontroli metabolicznej w cukrzycy typu 2 nie jest zadaniem łatwym, wymaga bowiem uwzględnienia wielu czynników, które w sposób bezpośredni lub pośredni decydują o skuteczności i bezpieczeństwie terapii hipoglikemizującej. Do najważniejszych należą wiek pacjenta, czas trwania cukrzycy, stopień rozchwiania metabolicznego, obecność przewlekłych powikłań oraz choroby współistniejące. Konieczna jest również dobra znajomość działania leków hipoglikemizujących, a także skutków interakcji między nimi i interakcji z innymi lekami. Ważną rolę przy ustalaniu strategii leczenia odgrywa ponadto ocena możliwości wypełniania przez pacjenta zaleceń dotyczących sposobu stosowania leków. Nie można również pominąć kosztów i dostępności leków hipoglikemizujących. Cukrzyca typu 2 jest chorobą postępującą i wcześniej lub później dotychczasowe leczenie farmakologiczne może stać się nieskuteczne i będzie wymagało dodania kolejnego leku hipoglikemizującego albo całkowitej zmiany strategii terapeutycznej. Jestem przekonany, że nie muszę tego stwierdzenia wspierać wynikami dużych, międzynarodowych badań klinicznych, ponieważ zjawisko to obserwuje każdy lekarz sprawujący opiekę medyczną nad chorymi na cukrzycę typu 2. Zgodnie z algorytmem farmakoterapii cukrzycy typu 2 proponowanym przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) na każdym etapie leczenia kluczowe znaczenie odgrywa modyfikacja stylu życia. Lekiem pierwszego wyboru, zalecanym do stosowania równolegle ze zmianą stylu życia, jest metformina. Jeżeli monoterapia metforminą nie pozwala osiągnąć celu terapeutycznego, dodaje się drugi lek hipoglikemizujący: pochodną sulfonylomocznika lub – wyjątkowo rzadko w naszym kraju – lek inkretynowy. Można również rozważyć terapię trójlekową, obejmującą obok metforminy pochodną sulfonylomocznika, lek inkretynowy lub akarbozę. Na kolejnym etapie proponuje się leczenie skojarzone metforminą z insuliną bazową lub z intensywną insulinoterapią. Metaanaliza Grossa i wsp. nasuwa bardzo ważne pytanie kliniczne o racjonalność wieloetapowego procesu leczenia cukrzycy typu 2. DeFronzo, uwzględniając złożony patomechanizm rozwoju tej choroby, sugeruje zastosowanie kilku leków o różnym mechanizmie działania już w świeżo rozpoznanej chorobie. Gross i wsp. wskazują natomiast na zasadność stosowania terapii trójlekowej również w wieloletniej, źle kontrolowanej chorobie, przy czym wg autorów podstawowym kryterium wyboru trzeciego leku hipoglikemizującego powinna być kliniczna charakterystyka pacjenta.