Streszczenie
Rekomendacje 1. Ocena bólu i jego leczenie są bardzo ważne na każdym etapie leczenia onkologicznego. Natężenie bólu i skuteczność leczenia powinny być monitorowane. Do tego celu należy używać skal: analogowej, numerycznej, słownej. U chorych, którzy nie są w stanie wyrazić swojej opinii, trzeba obserwować zachowania świadczące o odczuwanym bólu. Należy oceniać także inne elementy składające się na cierpienie. 2. Pacjenci powinni być informowani o możliwości leczenia bólu i zachęcani do czynnego udziału w terapii. W leczeniu bólu przewlekłego zaleca się regularne podawanie leków. Zaleca się doustne podawanie leków jako drogę pierwszego wyboru. W zwalczaniu bólów przebijających (tj. napadów ostrego bólu nakładających się na ból przewlekły) należy stosować dawki ratunkowe leków, które podaje się w razie wystąpienia bólu. W leczeniu bólu podstawowego należy stosować analgetyki zgodnie z tzw. drabiną analgetyczną WHO (World Health Organization) odpowiednio do natężenia bólu. W leczeniu bólów umiarkowanych skuteczny jest paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne. Leki te mogą być stosowane także w bólach o większym nasileniu. W przypadku słabych i umiarkowanych bólów skuteczne są takie leki, jak kodeina, tramadol, dihydrokodeina; często w kombinacji z lekami nieopioidowymi. 3. Opioidem pierwszego wyboru w leczeniu bólów umiarkowanych i silnych jest morfina podawana doustnie. Dawki opioidów należy dobierać indywidualnie. W ustalaniu dawki dobowej należy brać pod uwagę także ilość dawek ratunkowych. 4. Wszyscy chorzy z bólami kostnymi trudnymi do opanowania farmakologicznie powinni być oceniani pod kątem możliwości radioterapii. Stosowanie bisfosfonianów powinno być brane pod uwagę jako jeden z elementów leczenia bólów kostnych. 5. W bólach neuropatycznych należy stosować trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne lub leki przeciwdrgawkowe.