Streszczenie
Podsumowanie dowodów Przewlekły ból definiuje się zwykle jako ból utrzymujący się dłużej niż 3 miesiące. Udowodniona skuteczność opioidów w leczeniu bólu nienowotworowego przełożyła się wciągu ostatnich 20 lat na rosnącą częstość stosowania leków z tej grupy, a co z tym związane, wzrosło znaczenie problemu występowania działań niepożądanych skojarzonych z długotrwałym przyjmowaniem opioidów. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi opioidów są nudności, zaparcia i dyspepsja Działania niepożądane leków opioidowych stosowanych długotrwale opisano na podstawie systematycznego przeglądu 26 badań naukowych z bazy danych Cochrane, obejmującego 25 badań obserwacyjnych i 1 badanie kliniczne z randomizacją. Badania przeprowadzono wśród osób dorosłych przyjmujących leki opioidowe przez co najmniej 6 miesięcy z powodu przewlekłego bólu nienowotworowego. Autorzy nie podali częstości występowania działań niepożądanych, ponieważ badania nie były spójne pod względem ich definicji i sposobu zgłaszania. Stwierdzono jednak, że najczęściej występowały nudności, zaparcia oraz dyspepsja. Na podstawie przeglądu piśmiennictwa ustalono, że wystąpienie działań niepożądanych było powodem przerwania doustnego leczenia opioidami przez 22,9% pacjentów (95% przedział ufności [CI], 15,3-32,8). W przekrojowym badaniu obserwacyjnym, obejmującym 889 osób otrzymujących leki opioidowe w terapii przewlekłego bólu nienowotworowego utrzymującego się przez co najmniej 3 miesiące, oceniano występowanie działań niepożądanych zgłaszanych przez pacjentów. 50% pacjentów zgłosiło zaparcia, a 18% zaburzenia funkcji seksualnych. W grupie pacjentów codziennie przyjmujących opioidy zaparcia występowały częściej niż u pacjentów otrzymujących te leki okresowo (39% v. 24%; liczba pacjentów, u których leczenie prowadzi do wystąpienia jednego działania niepożądanego], [NNH – number needed to harm]=7; p<0,05). Częstymi działaniami niepożądanymi leków opioidowych są zaburzenia funkcji seksualnych, zmęczenie i depresja W badaniu kliniczno-kontrolnym, przeprowadzonym wśród 20 mężczyzn, którzy w przeszłości chorowali na nowotwór złośliwy i zostali wyleczeni, przyjmujących przez rok z powodu bólu neuropatycznego opioidy w dawce równoważnej 200 mg morfiny dziennie, stwierdzono, że hipogonadyzm z zaburzeniami funkcji seksualnych, zmęczenie i depresja wystąpiły u 90% pacjentów w grupie otrzymującej opioidy i u 40% z 20 osób z grupy kontrolnej (NNH=2; 95% CI, 1-5). Inne badanie kliniczno-kontrolne przeprowadzono w grupie 54 mężczyzn z bólem nienowotworowym przyjmujących przez rok leki opioidowe. U 39 z 45 pacjentów, u których przed rozpoczęciem leczenia opioidami nie występowały zaburzenia funkcji seksualnych, stwierdzono poważne zaburzenia wzwodu w trakcie przyjmowania tych leków. U mężczyzn przyjmujących leki opioidowe stężenia testosteronu i estradiolu były istotnie mniejsze niż u 27 mężczyzn z grupy kontrolnej nieprzyjmujących tych leków (p<0,0001).
Dodaj do ulubionych