Co znajdziesz w artykule?
RZS jest jedną z najczęstszych chorób przewlekłych, w której przebiegu występuje amyloidoza wtórna, charakteryzująca się pozakomórkowym gromadzeniem się włókien zbudowanych z fragmentów białka SAA (osoczowego prekursora amyloidu A; serum amyloid A protein), będącego białkiem ostrej fazy. W celu potwierdzenia obecności amyloidu należy wykonać biopsję podskórnej tkanki tłuszczowej powłok brzusznych, a następnie badanie immunohistochemiczne na obecność amyloidu A i łańcuchów lekkich lambda i kappa. Zaleca się oznaczenie białek monoklonalnych i wolnych łańcuchów lekkich w surowicy i w moczu w celu wykluczenia amyloidozy pierwotnej. Przeciwciała anty-CCP i czynnik reumatoidalny (RF) służą jako kryteria kwalifikacyjne RZS i w przedstawionej sytuacji klinicznej nie mają znaczenia.
Dobre przygotowanie się do egzaminu specjalizacyjnego z tak obszernego działu medycyny, jakim są choroby wewnętrzne, jest zadaniem trudnym. Na egzaminach zdarzają się pytania dotyczące zagadnień, w których przypadku konieczna jest znajomość najnowszych publikacji, gdyż wiedza podręcznikowa nie daje pewności wyboru prawidłowej odpowiedzi. Ważne jest jednak nie tylko przyswajanie stale aktualizowanej wiedzy, lecz
także umiejętność rozwiązywania testów. Chcąc pomóc czytelnikom w dobrym przygotowaniu się do sprawdzianu, co miesiąc publikujemy pytania testowe, których forma jest bardzo zbliżona do pytań egzaminacyjnych. Przy każdym z pytań zamieszczamy konsultowany przez wybitnego specjalistę opis, który powinien pozwolić na znalezienie prawidłowej odpowiedzi. Zagadnienia, do których ułożone są pytania, zostały nadesłane przez czytelników. Propozycje kolejnych tematów, które zdaniem Państwa warto zamieścić w repetytorium, prosimy nadsyłać na adres: repetytorium@medical-tribune.pl
1. Przeciwwskazaniami do pobrania płynu stawowego są:
A. Zaburzenia krzepnięcia krwi
B. Zakażenie tkanek okołostawowych
C. Przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego
D. Sepsa i ciężki stan ogólny, których przyczyną nie jest zakażenie stawu
E. Ciąża
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ACE, 2. ABD, 3. CDE, 4. ABC, 5. BDE
Przeciwwskazaniami do pobrania płynu stawowego są: zaburzenia krzepnięcia krwi, zakażenia tkanek okołostawowych, sepsa i ciężki stan ogólny, których przyczyną nie jest zakażenie stawu. Terapia kwasem acetylosalicylowym i ciąża nie są przeciwwskazaniami do nakłucia jamy stawowej i pobrania płynu.
2. Które z wymienionych badań należy wykonać u 65-letniej pacjentki z 15-letnim wywiadem RZS i zespołem nerczycowym?
A. Oznaczenie przeciwciał przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi (anty-CCP)
B. Oznaczenie białek monoklonalnych i wolnych łańcuchów lekkich w surowicy i w moczu
C. Badanie immunohistochemiczne na obecność amyloidu A i łańcuchów lekkich lambda i kappa
D. Oznaczenie czynnika reumatoidalnego
E. Biopsję podskórnej tkanki tłuszczowej powłok brzusznych
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ABD, 2. ABC, 3. BCE, 4. CDE, 5. BCD
3. Wskaż prawidłowe stwierdzenia dotyczące twardzinowego przełomu nerkowego:
A. Charakteryzuje się szybko narastającym nadciśnieniem tętniczym
B. W jego przebiegu dochodzi do ostrego uszkodzenia nerek
C. Leczeniem z wyboru jest terapia inhibitorami ACE
D. Leczenie polega na stosowaniu glikokortykosteroidów w dużych dawkach
E. Wszyscy pacjenci wymagają przewlekłej dializoterapii
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ADE, 2. ABC, 3. BCD, 4. CDE, 5. BDE
Twardzinowy przełom nerkowy (SRC – scleroderma renal crisis) charakteryzuje się szybko narastającym nadciśnieniem tętniczym, cechami ostrego uszkodzenia nerek, prawidłowym osadem moczu lub niewielkim białkomoczem z obecnością kilku komórek i wałeczków. Lekami z wyboru są inhibitory ACE w maksymalnej dawce. Glikokortykosteroidy szeroko stosowane w reumatologii nie mają zastosowania w rutynowym leczeniu twardziny ani SRC. U około połowy pacjentów wymagających leczenia nerkozastępczego czynność nerek poprawia się w stopniu pozwalającym zakończyć dializoterapię w ciągu 6-24 miesięcy od wystąpienia tego stanu, w związku z tym odpowiedź E jest nieprawidłowa.
4. Wskaż prawidłowe stwierdzenia dotyczące gruźliczego zapalenia stawów:
A. Dotyczy zwykle jednego dużego stawu (biodrowy, kolanowy) i ma charakter przewlekły
B. Przebiega często z zapaleniem kości i szpiku
C. W >80% przypadków posiewy płynu stawowego są dodatnie
D. Leczenie polega na dostawowym podawaniu leków
E. Najczęściej przebiega jako zapalenie wielostawowe (stawy nadgarstka i palców rąk)
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ABC, 2. ADE, 3. BCD, 4. ACD, 5. CDE
Gruźlicze zapalenie stawów najczęściej dotyczy jednego dużego stawu (kolanowego, biodrowego), ma charakter przewlekły i zazwyczaj przebiega z zapaleniem kości i szpiku. Posiewy płynu stawowego są dodatnie w ponad 80% przypadków, a w celu szybkiej diagnozy należy wykonać biopsję błony maziowej. W leczeniu stosuje się izoniazyd z ryfampicyną przez ponad rok, a dodatkowo przez pierwsze dwa miesiące pirazynamid. Nie należy podawać leków dostawowo.
5. W leczeniu napadu dny moczanowej należy zastosować:
A. Niesteroidowy lek przeciwzapalny
B. Kolchicynę
C. Kwas acetylosalicylowy
D. Glikokortykosteroidy dostawowo
E. Allopurynol
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ABC, 2. ABD, 3. BCD, 4. ACE, 5. BDE
W leczeniu napadu dny moczanowej stosuje się kolchicynę doustnie oraz największe dawki terapeutyczne niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Glikokortykosteroidy zastosowane dostawowo są skuteczne w leczeniu napadu dny, jednak należy pamiętać, że ta droga podania wiąże się z ryzykiem zakażenia stawu. Nie stosuje się kwasu acetylosalicylowego, gdyż zwiększa on stężenie kwasu moczowego. Inhibitor oksydazy ksantynowej, allopurynol, zmniejsza wytwarzanie kwasu moczowego i jest stosowany w leczeniu przewlekłym. W razie wystąpienia napadu dny w trakcie terapii lekami zmniejszającymi urykemię nie należy ich odstawiać.
6. Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego z 2011 r. do preferowanych grup leków hipotensyjnych stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego u osób po przebytym udarze należą:
1. Leki pierwszego wyboru – diuretyki tiazydowe i niedihydropirydynowi antagoniści wapnia; leki drugiego wyboru – inhibitory ACE lub sartany
2. Leki pierwszego wyboru – diuretyki tiazydowe i sartany; leki drugiego wyboru – inhibitory ACE
3. Leki pierwszego wyboru – diuretyki tiazydowe i sartany; leki drugiego wyboru – niedihydropirydynowi antagoniści wapnia
4. Leki pierwszego wyboru – diuretyki tiazydowe i inhibitory ACE lub sartany; leki drugiego wyboru – niedihydropirydynowi antagoniści wapnia.
5. Leki pierwszego wyboru – inhibitory ACE lub sartany; leki drugiego wyboru – diuretyki tiazydowe i niedihydropirydynowi antagoniści wapnia.
Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego z 2011 r. do preferowanych grup leków hipotensyjnych stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego u osób po przebytym udarze należą: diuretyki tiazydowe i sartany jako leki pierwszego wyboru oraz inhibitory ACE jako leki drugiego wyboru.
7. W obrazie klinicznym zwężenia zastawki aortalnej występują następujące objawy przedmiotowe:
A. Rozlane, przesunięte w lewo i ku dołowi uderzenie koniuszkowe
B. Szorstki szmer skurczowy promieniujący do szyi
C. Wysoka amplituda ciśnienia tętniczego krwi, ze zwiększonym ciśnieniem skurczowym i często nieoznaczalnym rozkurczowym
D. Podwyższona różnica między ciśnieniem skurczowym mierzonym na kończynach górnych i dolnych (tzw. objaw Hilla)
E. Małe, twarde i leniwe tętno
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ABCDE, 2. BCE, 3. ACDE, 4. CDE, 5. ABE
Obraz kliniczny zwężenia zastawki aortalnej obejmuje następujące objawy przedmiotowe: rozlane, przesunięte w lewo i ku dołowi uderzenie koniuszkowe, szorstki szmer skurczowy promieniujący do szyi oraz małe, twarde i leniwe tętno. Wysoka amplituda ciśnienia tętniczego krwi, ze zwiększonym ciśnieniem skurczowym i często nieoznaczalnym rozkurczowym oraz podwyższona różnica między ciśnieniem skurczowym, mierzonym na kończynach górnych i dolnych (tzw. objaw Hilla), to objawy charakteryzujące niedomykalność zastawki aortalnej.
8. Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące małopłytkowości wywołanej przez heparynę typu I:
A. W jej przebiegu dochodzi do znacznego obniżenia liczby płytek (do wartości 30-50 tys./μl)
B. W jej przebiegu dochodzi do niewielkiego obniżenia liczby płytek (do wartości >100 tys./ μl)
C. Objawy występują po 2-4 dniach stosowania heparyny
D. Objawy występują po 4-10 dniach stosowania heparyny
E. Wiąże się z 20-40-krotnym zwiększeniem ryzyka zakrzepicy żylnej lub tętniczej
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. ACE, 2. BDE, 3. AD, 4. BC, 5. BCE
Objawy małopłytkowości wywołanej przez heparynę typu I (HIT – heparin induced thrombocytopenia) występują w ciągu pierwszych 2-4 dni stosowania heparyny. W jej przebiegu dochodzi do niewielkiego zmniejszenia liczby płytek (zwykle do wartości >100 tys./μl). Powikłanie to nie ma następstw klinicznych. Znaczne zmniejszenie liczby płytek, zwykle do wartości 30-50 tys./μl, wystąpienie objawów po 4-10 dniach stosowania heparyny oraz ok. 20-40-krotne zwiększenie ryzyka zakrzepicy żylnej lub tętniczej to cechy charakteryzujące małopłytkowość wywołaną przez heparynę typu II.
9. Do cech określających subkliniczne uszkodzenia narządowe w przebiegu nadciśnienia tętniczego, uwzględnianych w ocenie ryzyka wystąpienia epizodu sercowo-naczyniowego, należą:
A. Przejściowe niedokrwienie mózgu
B. Kompleks intima-media tętnicy szyjnej >0,9 mm
C. Białkomocz >300 mg/24 h
D. Wskaźnik Sokołowa-Lyona >38 mm
E. Wskaźnik kostka-ramię >0,9
Wybierz zestaw prawidłowych odpowiedzi:
1. BDE, 2. AC, 3. ABCDE, 4. BCE, 4. ACD
Do cech określających subkliniczne uszkodzenia narządowe w przebiegu nadciśnienia tętniczego, uwzględnianych w ocenie ryzyka wystąpienia epizodu sercowo-naczyniowego, należą: kompleks intima-media tętnicy szyjnej >0,9 mm lub obecność blaszki miażdżycowej w tętnicy szyjnej, cechy przerostu lewej komory serca, w tym wskaźnik Sokołowa-Lyona >38 mm oraz wskaźnik kostka-ramię >0,9. Udar mózgu lub przejściowe niedokrwienie oraz białkomocz >300 mg/24 h charakteryzują jawną chorobę układu krążenia lub nerek.
10. Do leków o udowodnionym korzystnym działaniu w przewlekłej niewydolności serca, zalecanych przez European Society of Cardiology w wytycznych z 2012 r., należą:
1. Bisoprolol, enalapryl, amlodypina, indapamid, spironolakton
2. Bursztynian metoprololu o przedłużonym działaniu, telmisartan, torasemid, felodypina, eplerenon
3. Nebiwolol, karwedylol, telmisartan, torasemid, spironolakton
4. Metoprolol, karwedylol, werapamil, ramipryl, furosemid
5. Enalapryl, ramipryl, karwedylol, nebiwolol, bursztynian metoprololu o przedłużonym działaniu
Do leków o udowodnionym korzystnym działaniu w przewlekłej niewydolności serca, zalecanych przez European Society of Cardiology w wytycznych z 2012 r., należą: w grupie inhibitorów ACE – enalapryl, kaptopryl, lizynopryl, ramipryl, trandolapryl; w grupie β-adrenolityków – bisoprolol, bursztynian metoprololu o przedłużonym działaniu, karwedylol, nebiwolol; w grupie sartanów – kandesartan i walsartan; w grupie antagonistów aldosteronu – eplerenon i spironolakton.
Następny artykuł: