Streszczenie
Znaczenie stosowanej od ponad 50 lat warfaryny (w niektórych krajach, w tym w Polsce, częściej stosuje się acenokumarol – przyp. tłum.) w profilaktyce udaru niedokrwiennego mózgu u osób z migotaniem przedsionków zostało po raz pierwszy przedstawione 20 lat temu. Wyniki serii badań randomizowanych wykazały jej wyjątkową skuteczność (spadek ryzyka względnego o blisko 70%) w prewencji udaru niedokrwiennego mózgu i zaskakująco małą częstość występowania krwotoku śródmózgowego czy poważnego krwotoku systemowego.
Mimo znakomitych wyników badań klinicznych i mocnego poparcia w międzynarodowych wytycznych zarówno lekarze, jak i pacjenci niechętnie akceptowali leczenie warfaryną w migotaniu przedsionków. Rzadkie stosowanie warfaryny wynika z niedogodności związanych z monitorowaniem krzepnięcia krwi, interakcji lekowych oraz z niektórymi pokarmami, a także z sugerowanego niedoszacowania w badaniach klinicznych częstości występowania powikłań krwotocznych leczenia. Oszacowano, że jedynie około połowa pacjentów z migotaniem przedsionków kwalifikujących się do terapii warfaryną rzeczywiście jest tak leczona. Ponadto nawet u przyjmujących lek często wartości wskaźników krzepnięcia nie utrzymują się w zakresie terapeutycznym. Jest to po części spowodowane nieliniową farmakokinetyką warfaryny oraz jej interakcjami w wieloma innymi lekami metabolizowanymi w wątrobie oraz podażą witaminy K (która konkuruje z warfaryną w hamowaniu czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K) w produktach spożywczych. Chociaż u pacjentów włączonych do badań klinicznych zwykle INR mieści się w zakresie terapeutycznym (czyli od 2,0 do 3,0) przez około 2/3 czasu, praktyczne doświadczenia związane z leczeniem warfaryną sugerują powszechną nieoptymalną kontrolę doustnej terapii przeciwkrzepliwej. Ma to bardzo istotne znaczenie kliniczne, ponieważ skuteczność warfaryny silnie wiąże się z czasem, w którym parametry krzepnięcia mieszczą się w zakresie terapeutycznym.