Streszczenie
Zagadnienie funkcjonowania układu nerwowego pozostawało niezbadane przez kolejne 1000 lat. W wieku XIV i XV odkrycia anatomów włoskich, m.in. Wezaliusza i Falopiusza, wykazały istnienie bardzo skomplikowanego układu połączeń nerwowych łączących mózg i rdzeń kręgowy z każdym narządem i mięśniem organizmu. Przyjmowano, że układ nerwowy ma znaczenie nadrzędne w stosunku do pozostałych organów i kieruje ich pracą. O sposobie, w jaki układ nerwowy steruje pracą innych narządów, renesansowi anatomowie wypowiadali się w sposób zbliżony do poglądów Galena – uważali, że w nerwach przekazywane są tworzone przez mózg „siły duchowe”. Tomasz Willis, badacz układu krążenia wysunął przypuszczenie, że siły duchowe przepływają w nerwach nie tylko z mózgu do mięśni, ale również do mózgu, dając tym podstawę do koncepcji aferentnej i eferentnej części układu nerwowego. Pewną trudnością koncepcyjną był fakt, że nerwy w przekroju były strukturami ciągłymi, a nie pustymi rurkami. Kolejnym badaczem, który starał się zrozumieć naturę przekazywania informacji w układzie nerwowym, był Izaak Newton, który przypuszczał, że drgania eteru w obrębie nerwu są substratem przekazywania informacji w układzie nerwowym. Albrecht Von Haller, XVIII-wieczny fizjolog, odrzucił poglądy Newtona i opisywał funkcjonowanie układu nerwowego jako przepływ w nerwach siły nerwowej (vis nervosa), jednak stanowczo odrzucał możliwość, że siła nerwowa może mieć charakter elektryczny, przypuszczał, że jest to rodzaj płynu przenoszonego w nerwach. Swoje hipotezy opierał na obserwacji podwiązanych nerwów ruchowych, które wywoływały niedowład odpowiednich mięśni. Mechaniczne podwiązanie nerwu, blokujące przepływ vis nervosa, przez analogie porównywał do podwiązania naczynia krwionośnego i niedokrwienia organu docelowego. Koniec XVIII wieku przyniósł znane z piśmiennictwa obserwacje Luigi Galvaniego z izolowanymi mięśniami żaby. Galvani zakładał istnienie tzw. elektryczności zwierzęcej, która była źródłem izolowanych ruchów mięśni. Obserwacje ryb elektrycznych wydawały się potwierdzać te hipotezy. Alessandro Volta, który z początku zgadzał się z ideą elektryczności zwierzęcej wykazał później, że źródłem elektryczności i przepływu prądu jest różnica w potencjałach elektrycznych między różnymi metalami i obecność przewodnika, którym w doświadczeniach Galvaniego był izolowany mięsień żaby. Odrzucenie przez Voltę idei elektryczność zwierzęcej zahamowało badania na ponad 30 lat. W latach 30. XIX wieku doświadczenia Leopolda Nobili wykazały przepływ prądu z mięśnia do rdzenia kręgowego. Nie udało się jednak zarejestrować przepływu prądu w samym nerwie. Dopiero Emil du Bois-Reymond za pomocą znacznie czulszego galwanometru wykazał zmianę potencjału w nerwie towarzyszącą aktywności ruchowej.
Dodaj do ulubionych