Postępowanie w rzutach w przebiegu stwardnienia rozsianego

Rzut może przebiegać pod postacią różnych objawów uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego (OUN), od typowego zapalenia nerwu wzrokowego do śpiączki i obrzęku płuc. Może on być przypadkowy (z dowolnym spektrum objawów), często dotyczy jednak już uprzednio zajętych struktur neuroanatomicznych. Na przykład gdy pierwszy rzut choroby przebiega pod postacią zapalenia nerwu wzrokowego lub objawów zajęcia rdzenia kręgowego, prawdopodobieństwo późniejszego rzutu o takiej samej symptomatologii jest sześciokrotnie większe w przypadku pierwotnego zajęcia nerwu wzrokowego i trzykrotnie dla rdzenia kręgowego.
Wiadomo, że wysoka temperatura otoczenia prowadząca do przegrzania organizmu, gorączka i infekcje mogą wywoływać pojawienie się objawów obecnych przy uprzednim obostrzeniu. Taki nawrót objawów określa się mianem rzutu rzekomego i uznaje się, że wynika on z zależnego od temperatury bloku przewodzenia w zajętych przez demielinizację szlakach nerwowych. Ostatnio do listy czynników mogących wywoływać rzuty rzekome dołączyła memantyna, agonista N-metylo-D-asparaginianu, co sugeruje rolę NMDA w tym procesie. Uważa się, że objawy rzutu rzekomego ustępują, gdy czynnik go wywołujący zostaje wyeliminowany. Jednak niekiedy także infekcje mogą powodować wystąpienie prawdziwego rzutu choroby.
Po okresie obostrzenia dochodzi do etapu samonaprawy o różnym czasie trwania, objawiającym się klinicznie ustępowaniem objawów (remisją). Objawy kliniczne mogą wycofać się całkowicie (co ma zazwyczaj miejsce we wczesnej fazie trwania choroby), zwykle jednak pozostają resztkowe objawy neurologiczne, co przyczynia się do postępującej niesprawności w przebiegu stwardnienia rozsianego. Zmniejszenie ryzyka wystąpienia rzutu choroby jest podstawą współczesnej terapii stwardnienia rozsianego. Niemniej jednak żadna z obecnie dostępnych metod leczenia nie jest w stanie całkowicie wyeliminować ryzyka wystąpienia rzutu. Dlatego odpowiednie postępowanie w przypadku obostrzenia jest kluczowym zagadnieniem w leczeniu stwardnienia rozsianego. Poniższa praca przeglądowa omawia aktualny stan wiedzy na temat leczenia rzutu SM.