Streszczenie

Podział mózgu na obszary zaopatrywane przez poszczególne naczynia krwionośne oraz podział funkcjonalny nie pokrywają się, zatem udar w obrębie jednego naczynia może dezorganizować różne układy funkcjonalne regulujące zachowanie. Deficyty poznawczo-behawioralne w wyniku udaru z zakresu unaczynienia głównych tętnic mózgowych (z określoną stronnością) są względnie przewidywalne, choć pewne ograniczenie tej przewidywalności wynika z międzyosobniczych różnic w organizacji anatomicznej i funkcjonalnej mózgu oraz jego unaczynienia.

Objawy uszkodzenia rejonu unaczynienia tętnicy przedniej mózgu

Tętnica przednia mózgu (anterior cerebral artery, ACA) zaopatruje w krew część orbitalną i przyśrodkową kory czołowej, przyśrodkową część kory ciemieniowej, korę zakrętu obręczy, głowę jądra ogoniastego, przednią część gałki bladej.
Do najczęstszych dysfunkcji poznawczo-behawioralnych związanych z uszkodzeniem obszaru zaopatrywanego przez ACA należą zaburzenia wykonawcze. Funkcje wykonawcze są zbiorem zdolności (regulowanych głównie przez systemy przedczołowe), dzięki którym jest programowane i kontrolowane świadome, celowe zachowanie człowieka. Dotyczą one najwyższego poziomu organizacji hierarchicznie zorganizowanego zachowania.
Do deficytów wynikających z uszkodzeń przyśrodkowej powierzchni kory czołowej zalicza się deficyt napędowo-motywacyjny, czyli zespół apatii, który w skrajnych przypadkach może przyjmować postać mutyzmu akinetycznego (przy lezjach obupółkulowych). Przy udarach lewostronnych może wystąpić afazja transkorowa ruchowa, w której dominuje zaburzenie rozwiniętej mowy spontanicznej, przy względnie zachowanym podstawowym rozumieniu i powtarzaniu. Innym objawem jest tzw. zaniedbywanie motoryczne, które dotyczy strony ciała przeciwstronnej do uszkodzenia (częściej lewej) i polega na trudno wytłumaczalnym (dla nieprofesjonalnego obserwatora) spadku spontanicznej aktywności kończyn po zaniedbywanej stronie mimo braku zaburzeń stricte motorycznych.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (300 KB)