Streszczenie

Wyniki
Średnie odsetki pierwotnych zabiegów skutecznych anatomicznie wyniosły 0,69±0,14 dla wszczepu nadtwardówkowego i 0,9±0,05 dla pierwotnej witrektomii (p <0,05). Odsetki te nie korelowały z liczbą przeprowadzonych zabiegów witreoretinalnych. U siedmiu spośród ośmiu chirurgów obserwowano indywidualny efekt uczenia się, osiągnęli oni bowiem większą skuteczność w drugiej połowie wykonanych przez siebie operacji niż w pierwszej połowie. Efekt uczenia się korelował z całkowitą liczbą przeprowadzonych zabiegów i był wyraźniej widoczny u chirurgów mniej doświadczonych.

Podsumowanie
Porównanie indywidualnych efektów uczenia się wykazało wyższość efektu obserwowaną u chirurgów niedoświadczonych. Po wykonaniu 500 zabiegów witreoretinalnych efekt ten zmniejszał się o połowę. Natomiast skuteczność anatomiczna pierwotnych zabiegów witreoretinalnych nie korelowała z liczbą przeprowadzonych zabiegów.

Słowa kluczowe
odwarstwienie siatkówki, wszczep nadtwardówkowy, doświadczenie chirurgiczne, witrektomia

Powszechnie uważa się, że doświadczenie odgrywa dużą rolę w osiąganiu dobrych wyników leczenia chirurgicznego. Nadzór i szkolenie muszą wpływać na wykonywane podczas zabiegu czynności, doświadczenie zaś na podejmowanie decyzji w trakcie operacji. W piśmiennictwie można znaleźć mnóstwo dowodów na zależność między doświadczeniem chirurga a uzyskiwaniem dobrych wyników takich operacji, jak resekcja jelita grubego, resekcja trzustki, plastyka podniebienia, tyreoidektomia, operacja wymiany stawu biodrowego i endarteriektomia. Każdy z chirurgów ma indywidualną krzywą uczenia się, co wykazano na przykładzie pankreatoduodenektomii, okazuje się bowiem, że chirurdzy musieli przeprowadzić 60 takich zabiegów, by zmniejszyć utratę krwi, skrócić czas operacji i czas pobytu w szpitalu i wykonać więcej operacji usunięcia trzustki w granicach zdrowych tkanek. W innym badaniu wykazano, że im więcej lat gromadzenia doświadczenia, tym mniejsza umieralność po częściowym wycięciu okrężnicy.
Doświadczenie trzeba jednak nabywać, a jedyną metodą jest podążanie drogą krzywej uczenia się. Dzięki wskazówkom starszych chirurgów i wykonywaniu coraz większej liczby operacji osiąga się coraz wyższy stopień doświadczenia chirurgicznego. Czy jednak wyniki uzyskiwane w miarę pokonywania krzywej uczenia się są gorsze od uzyskiwanych po wykonaniu tysięcy zabiegów? Jeśli tak, na ile te wyniki są rzeczywiście gorsze od osiąganych przez doświadczonych chirurgów? Jak dużego doświadczenia wymaga przeprowadzanie bardzo trudnych operacji? Na te pytania powinny przynajmniej częściowo odpowiedzieć wyniki retrospektywnej analizy danych pochodzących z elektronicznej bazy danych chorych.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (400 KB)