Streszczenie
OSTATNIE ODKRYCIA
W prospektywnych badaniach, podczas których stosowano imatynib adiuwantowo i neoadiuwantowo, stwierdzono, że jest to bezpieczna metoda leczenia uzupełniającego resekcję chirurgiczną. W badaniach korelacyjnych materiału tkankowego uzyskanego od uczestników tych doświadczeń klinicznych oceniano wzorce ekspresji genów, odpowiedź metaboliczną i radiologiczną oraz apoptozę po kilku dniach leczenia imatynibem. Ponieważ właściwe wykorzystanie imatynibu podawanego adiuwantowo i neoadiuwantowo wymaga odpowiedniego doboru chorych, opracowanie nomogramów predykcyjnych oraz osiągnięcia w analizie mutacji odzwierciedlają postęp w zakresie indywidualnego podejścia do leczenia.
PODSUMOWANIE
Imatynib jest dobrze tolerowany i skuteczny w leczeniu adiuwantowym oraz neoadiuwantowym, ale wskazania do stosowania tego leku wymagają dokładniejszego określenia. Najbardziej przydatny stanie się dzięki indywidualizacji postępowania uwzględniającej dane uzyskane u wielu chorych, możliwość wykorzystania różnych leków oraz charakterystykę nowotworu w celu oceny ryzyka i prawdopodobieństwa osiągnięcia korzyści w poszczególnych przypadkach.
SŁOWA KLUCZOWE
leczenie adiuwantowe, GIST, imatynib, leczenie neoadiuwantowe
WPROWADZENIE
Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) to najczęstsze mięsaki przewodu pokarmowego. Morfologia komórek GIST i ekspresja CD34 oraz KIT wyróżniają GIST wśród innych nowotworów mezenchymalnych przewodu pokarmowego i sugerują wspólne pochodzenie z komórkami śródmiąższowymi Cajala. Niemal uniwersalną ekspresję receptorowej kinazy tyrozynowej KIT, występującej w większości GIST, po raz pierwszy opisali Hirota i wsp., którzy wykazali również, że większość mutacji KIT powoduje konstytutywne przekazywanie sygnału. Kolejne odkrycia pozwoliły na ustalenie, że powstawanie i wzrost GIST są stymulowane przez nieprawidłowe przekazywanie sygnału przez KIT lub receptor alfa płytkopochodnego czynnika wzrostu (platelet-derived growth factor-alpha, PDGFRA), co umożliwia zastosowanie leczenia ukierunkowanego imatynibem, drobnocząsteczkowym inhibitorem obu kinaz.
Przed wprowadzeniem imatynibu kliniczne wyniki leczenia chorych na zaawansowane GIST były złe. Wyłączna operacja była niewystarczająca, a konwencjonalne chemioterapia i radioterapia pozwalały na uzyskanie odpowiedzi u mniej niż 10% chorych, co przekładało się na medianę przeżycia całkowitego (overall survival, OS) wynoszącą 9 miesięcy. Niezwykłym sukcesem okazała się aplikacja kliniczna imatynibu u chorego na GIST z przerzutami. W dalszych badaniach prospektywnych potwierdzono bezpieczeństwo i skuteczność imatynibu. W praktyce klinicznej wywiera on korzystne działanie ogółem u ponad 80% chorych na zaawansowany GIST, wydłużając u nich medianę OS do 5 lat, a przeżycie bez progresji nowotworu (progression-free survival, PFS) do około 2 lat.
U chorych na GIST zaawansowane miejscowo resekcja chirurgiczna stwarza szansę na wyleczenie, ale w ciągu 5 lat nawroty występują w 50% przypadków, a podczas dłuższej obserwacji aż w 90%. Skuteczność imatynibu u chorych z przerzutami oraz konieczność poprawy wyników leczenia chirurgicznego skłoniły do rozpoczęcia badań oceniających przydatność leku w ramach postępowania adiuwantowego i neoadiuwantowego. W niniejszym artykule uzasadniono słuszność takiego postępowania i poparto ją aktualnymi dowodami, zwracając szczególną uwagę na indywidualne podejście do adiuwantowego i neoadiuwantowego stosowania imatynibu w praktyce klinicznej.
Dodaj do ulubionych