Streszczenie

Relatywnie mniej informacji dostępnych jest na temat niedziedzicznych czynników poddających się modyfikacji, które mogą niekorzystnie wpływać na rozwój serca płodu. Coraz liczniejsze piśmiennictwo epidemiologiczne dotyczące tego zagadnienia podkreśla jednak potrzebę przeglądu obecnego stanu wiedzy o poddających się modyfikacji czynnikach ryzyka zaburzeń rozwoju serca. Congenital Cardiac Disease Subcommittee American Heart Association Council on Cardiovascular Disease in the Young zebrał grupę ekspertów w celu dokonania przeglądu i podsumowania obecnego stanu wiedzy na temat niedziedzicznych czynników ryzyka strukturalnych nieprawidłowości serca. Założonym celem tych działań było opracowanie wskazówek dla potencjalnych rodziców, dzięki którym możnaby zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia poważnej wady układu sercowo-naczyniowego u dziecka. Grupa ekspertów skoncentrowała się na czynnikach wpływających na rozwój serca w okresie między 2 a 7 tygodniem życia płodowego, a ponadto ograniczyła się do badania ekspozycji rodziców w pierwszym trymestrze ciąży oraz w ciągu 3 miesięcy przed ciążą, która mogłyby spowodować nieprawidłowości strukturalne. Nie brano pod uwagę ekspozycji, które mogłyby wywołać innego rodzaju uszkodzenia serca. Większość danych uzyskano we właściwie zaprojektowanych badaniach kliniczno-kontrolnych, a jedynie nieliczne informacje pochodziły z badań prospektywnych. Wyniki tego wszechstronnego przeglądu piśmiennictwa potwierdziły jednak przyrost dostępnych informacji na temat wpływu czynników niegenetycznych na poważne wady serca. Uzyskano następujące główne wyniki: 1. Przyjmowanie suplementów wielowitaminowych, które zawierają kwas foliowy, w okresie przed poczęciem może zmniejszać ryzyko CCVD u potomstwa, podobnie do znanego zmniejszenia ryzyka wad cewy nerwowej związanego z przyjmowaniem kwasu foliowego. 2. Niektóre choroby matek, w tym fenyloketonuria, cukrzyca, różyczka i inne choroby gorączkowe wiążą się ze zwiększonym ryzykiem CCVD. Ryzyko związane z fenylo-ketonurią i cukrzycą może być zmniejszone przez ich leczenie. Rosnąca w ostatnich dziesięcioleciach częstość występowania cukrzycy typu 2 wśród kobiet w wieku rozrodczym powoduje, że priorytetem staje się identyfikacja i wprowadzenie skutecznych strategii prewencji. 3. Ekspozycja matki na niektóre leki, takie jak talidomid i izotretynoina, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem CCVD. Badano również wiele innych leków, nie uzyskując jednoznacznych wyników. 4. Dane dotyczące ryzyka związanego z ekspozycją matki na środki nieterapeutyczne są niejednoznaczne. 5. Środowiskowa ekspozycja matki na rozpuszczalniki organiczne może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem CCVD. Dane dotyczące innego rodzaju ekspozycji środowiskowych są niejednoznaczne. 6. Dane na temat ekspozycji ojca są ograniczone i niejednoznaczne.