Międzynarodowe badanie dziecięcej postaci stwardnienia rozsianego: czynniki ryzyka i rokowanie

Rocznie rozpoznawano w tym okresie oko­ło 500 nowych przypadków. Nerczak płodo­wy występuje nieco częściej u dziewczynek i stosunek częstości jego występowania u płci męskiej i żeńskiej wynosi dla guzów jednostronnych 0,92:1,00, a zajmujących obie nerki 0,60:1,00. Większość pacjentów z guzem Wilmsa zgłasza się do lekarza wtedy, gdy zaniepoko­jeni rodzice lub opiekunowie zaobserwuj ą podczas ubierania lub kąpania dziecka uwy­puklenie powłok jamy brzusznej. Objawem towarzyszącym, występującym w 25% przypadków w chwi i i rozpoznania, jest nadciśnie­nie tętnicze, związane prawdopodobnie ze zwiększoną aktywnością reninową osocza. In­ne, często stwierdzane nieprawidłowości to ból brzucha, krwiomocz, niedokrwistość i go i rączka. W niewielkim odsetku przypadków guz Wilmsa jest elementem zespołu wad wrodzo­nych: zespołu WAGR lub zespołu Denysa-Dra-sha. Zespół WAGR (guz Wilmsa, aniridia, wady układu moczowo-płciowego i opóź­nienie umysłowe) rozwja się na skutek germinalnej delecji chromosomu lip. Mutacja w genie WT1, zlokalizowanym w tym sa­mym regionie chromosomu 11 p, prowadzi do rozwoju zespołu Denysa-Drasha, charak­teryzującego się obecnością guza Wilmsa, pseudohermafrodytyzmu i współwystępowaniem chorób nerek (najczęściej zespołu nerczycowego lub kłębuszkowego zapalenia nerek). Inna nieprawidłowość, często obserwowana u pacjentów z guzem Wilmsa, to połowiczy przerost ciała (hemihiper-trofia) - izolowany lub jako element jednego z zespołów: Beckwitha-Wiedemanna, Perlmana lub Simpsona-Golabi-Behmela. Inne wady wrodzone kojarzące się z guzem Wilmsa, to aniridia i nieprawidłowości w obrębie układu moczowo-płciowego, czasami tworzące konstelacje zespołów genetycznych. Genetyczne uwarunkowania guza Wilmsa są bardziej złożone niż to pierwot­nie opisał Alfred Knudson. Guz Wilmsa i siatkówczak były prototypami jego słyn­nej hipotezy „podwójnego uderzenia" („two-hit" hypothesis). Wiadomo, że do rozwoju guza Wilmsa przyczyniają się czynniki genetyczne związane zarówno z chromosomem 11 p (uszkodzonym w zespołach WAGR i Denysa-Drasha), jak i z in­nymi loci. Takimi loci są między innymi: 1) pierwszy zidentyfikowany gen guza Wilmsa, WT1 zlokalizowany w pozy­cji 11p13, występujący u 5-10% chorych, 2) kilka genów-kandydatów zlokalizowanych w obszarze 11p15, znanym również ja­ko drugie locus guza Wilmsa, WT2, 3) dwa rodzinne loci guza Wilmsa, FWT1 i FWT2, zlokalizowane odpowiednio w obrębie 17q i 19q oraz 4) region p53 chromosomu 17p, w którym zmiany są często rozpoznawane w przypadku anaplastycznych postaci guza Wilmsa. Niedawno zidentyfikowano kolejny gen związany z guzem Wilmsa zlokalizowany na chromosomie X, nazwany WTX. W prze­ciwieństwie do autosomalnych recesywnych genów hamu-ących rozwój guza WTXjest inaktywowany tylko na jednym chromoso­mie - na jedynym chromosomie X w guzach wyizolowanych od chłopców i na aktywnym chromosomie X w guzach wyi zol owanych od dziewcząt. Tego typu monoalleliczna in-aktywacja jest niezgodna z hipotezą po­dwójnego uderzenia sformułowaną przez Knudsona. Wcześniej proponowano mecha­nizm oparty na związku z hipotetycznymi, hamującymi rozwój guza (supresorowymi) genami zlokalizowanymi na chromoso­mie X, jednak nigdy takich genów nie zidentyfikowano. Odkrycie nowego genu i mechanizmu jego działania pozwolił o spojrzeć na złożone podłoże genetyczne guzów Wilmsa z nowej perspektywy. Planując leczenie guza Wilmsa, indywi­dualnie dla każdego dziecka ocenia się ryzyko wznowy. Leczenie jest złożone i obejmuj e radioterapię, operacyjną resekcję guza i wiel ol ekową chemioterapię. Pa­cjenci z obustronnym, anaplastycznym guzem Wilmsa są kwalifikowani do bardziej agresywnej terapii. Podstawowymi lekami stosowanymi we wszystkich protokoł ach chemioterapii guzów Wilmsa są daktynomycyna, winkrystyna i doksorubicyna. W lecze­niu wznowy wykorzystuje się dodatkowo cyklofosfamid, ifosfamid, cisplatynę, karbo-platynę i etopozyd. Obecnie prowadzone są badania nad nowymi lekami, między innymi nad inhibitorem topoi zomerazy I (topotekan, aktualnie II faza badań klinicznych) i nad lekami hamującymi angiogenezę (mię­dzy innymi bewacizumab - przeciwciało przeciwko czynnikowi wzrostu śródbłonka naczyń, anty-VEGF).