Streszczenie
PICO Pytanie: Czy czynniki dotyczące trybu życia znajdują przełożenie na kontrolę glikemiczną i zdrowie psychiczne młodzieży chorej na cukrzycę typu 1 i czy czynniki te tłumaczą różnice metabolicznych wyników leczenia w różnych ośrodkach diabetologicznych? Rodzaj zagadnienia: Rokowanie Projekt badania: Przekrojowe, opisowe Hvidoere Study Group (HSG) on Childhood Diabetes stanowiąca ogólnoświatowe konsorcjum diabetologów dziecięcych podjęła badania nad zagadnieniem, czy różnice w aktywności fizycznej lub siedzący tryby życia mogą tłumaczyć zmienność kontroli metabolicznej u młodzieży chorej na cukrzycę typu 1. Do udziału w badaniu, prowadzonym w 21 ośrodkach rozproszonych na kilku kontynentach, zaproszono młodzież w wieku 11-18 lat chorą na cukrzycę typu 1 w wywiadzie, trwającą co najmniej rok. Oprócz standardowych danych klinicznych prowadzono u pacjentów biorących udział w badaniu ocenę jakości życia z wykorzystaniem drukowanej wersji kwestionariusza Diabetes Quality of Life-Short Form (DQOL-SF). Oceniano stan psychiczny i samoocenę zdrowia badanych z wykorzystaniem zatwierdzonego przez Światową Organizację Zdrowia kwestionariusza Health Behavior School-aged Children QuestionnaIre (HBSC, 2001). Pytania dotyczyły liczby dni w ostatnim tygodniu, w których badany był umiarkowanie aktywny fizycznie przez ponad godzinę, liczby godzin spędzanych dziennie przed telewizorem, liczbę godzin przeznaczanych na odrobienie pracy domowej oraz liczbę godzin spędzanych codziennie przed ekranem komputera. Podstawowym monitorowanym wskaźnikiem była wartość hemoglobiny A1C (HbA1C), której pomiar analizowano w jednym laboratorium centralnym. Spośród 2269 chorych na cukrzycę typu 1, leczonych insuliną, kwestionariusze wypełniły 2093 (92%) osoby, a u 89% przeprowadzono pomiar HbA1C. Zarówno wiek chłopców, jak i dziewcząt, wynosił średnio 14,5±2,1 roku, z pompy insulinowej korzystało 15,9% chorych. Wskaźnik masy ciała (body mass index, BMI) u dziewcząt wynosił średnio 22,8±4,2, u chłopców 21,7±3,7. Nie wykazano korelacji tych wartości z HbA1C ani dawkowaniem insuliny. Wartość HbA1C wynosiła średnio 8,2± 1,5% (u chłopców 8,1±1,3%, u dziewcząt 8,3±1,5%) i była dodatnia, chociaż umiarkowaną korelację wykazano z wiekiem i czasem trwania cukrzycy. Stwierdzono, że u młodzieży pochodzącej z rodzin, w których występował problem niedostatecznej znajomości języka angielskiego, wartości HbA1C były istotnie wyższe niż u pochodzących z rodzin, w których takie problemy nie występowały. Starsi uczestnicy badania oraz dziewczęta wykazywali mniejszą aktywność fizyczną od pozostałych. Aktywność fizyczna nie wiązała się z lepszymi metabolicznymi wynikami leczenia (HbA1C), z częstością występowania hipoglikemii, kwasicy ketonowej, ani z BMI. Miała jednak dodanie przełożenie na wszystkie wskaźniki zdrowia psychicznego, w tym również na ogólną jakość życia. Między pacjentami poszczególnych ośrodków stwierdzono istotne różnice w zakresie aktywności fizycznej, oglądania telewizji, korzystania z gier komputerowych i czasu spędzonego nad pracą domową. Różnice te nie znajdowały jednak odzwierciedlenia w wynikach metabolicznych. Autorzy dochodzą do wniosku, że aktywność fizyczna jest silnie związana z samooceną zdrowia ogólnego i psychicznego, ale nie z kontrolą metaboliczną cukrzycy.