Streszczenie
Kwasica ketonowa u chorych na cukrzycę (diabetic ketoacidosis, DKA) stanowi następstwo głębokiego niedoboru insuliny. Do jej objawów należą: hiperglikemia(>200 mg/dl [11,1 mmol/l]) i kwasica (pH surowicy <7,3; wodorowęglany <15 mEq/l [15 mmol/l]) oraz nagromadzenie ciał ketonowych we krwi (mierzalne stężenie ciał ketonowych w surowicy lub moczu, zwiększona luka anionowa). Do stanu klinicznego chorego i potencjalnych powikłań przyczyniają się: odwodnienie, utrata elektrolitów i hiperosmolarność. Kwasica ketonowa jest najczęstszą przyczyną śmierci dzieci chorych na cukrzycę typu 1. Najlepszym leczeniem w przypadku DKA jest unikanie tego powikłania przez wczesne rozpoznawanie cukrzycy u dziecka, u którego występuje wzmożone pragnienie i wielomocz, jak również uważne leczenie dzieci z rozpoznaniem cukrzycy, zwłaszcza w czasie zakażeń. Obraz kliniczny U chorych na kwasicę ketonową na ogół występują nudności i wymioty. U osób bez wcześniejszego rozpoznania cukrzycy na ogół można uzyskać informacje o wstępującym wcześniej wielomoczu, wzmożonym pragnieniu i spadku masy ciała. Przy znacznej ketozie oddech dzieci może mieć zapach przypominający owoce. Przy nasileniu DKA chorzy stają się ospali z powodu kwasicy i hiperosmolarności. Ciężkiej DKA może towarzyszyć śpiączka. Kwasica i ketoza mogą stać się przyczyną niedrożności jelit, z bólem brzucha tak silnym, że budzi podejrzenie ostrego zapalenia otrzewnej, natomiast towarzyszące DKA podwyższenie stężenia hormonów stresu: adrenaliny i kortyzolu prowadzi do zwiększenia liczby białych krwinek, co może nasuwać podejrzenie zakażenia. Leukocytoza towarzysząca DKA nie stanowi więc miarodajnego wskaźnika zakażenia. Z drugiej strony zakażenie może stanowić czynnik wywołujący kwasicę. Dlatego tak ważne jest dokładne zbadanie chorego i wczesne leczenie każdego zakażenia. Najpowszechniejszą przyczyną DKA u chorego z rozpoznaniem cukrzycy jest zaniedbanie stosowania insuliny. Może to wynikać z niesprawności pompy insulinowej, przedłużającego się odłączenia pompy bez odpowiedniego monitorowania glikemii lub z błędnego odstawienia insuliny podczas choroby, gdy chory nie przyjmuje posiłków. U starszych dzieci, które stosują insulinę bez nadzoru dorosłych, najczęstszą przyczyną DKA jest zapominanie o kolejnych dawkach insuliny. Nawracająca DKA prawie zawsze spowodowana jest umyślnym ominięciem dawek insuliny. Poprawa nadzoru nad leczeniem może wyeliminować tę przyczynę, ale u starszych nastolatków, które starają się być niezależne od rodziców, osiągnięcie systematycznego leczenia może być prawdziwym wyzwaniem. Choroby towarzyszące często powodują wzrost zapotrzebowania na insulinę, a niedostosowanie dawki może u dziecka chorego na cukrzycę prowadzić do rozwoju kwasicy ketonowej. Uważne monitorowanie cukrzycy podczas choroby zakaźnej może jednak umożliwić wczesne rozpoznanie ketozy i wprowadzenie właściwego postępowania, dzięki czemu nie rozwinie się DKA, lub też będzie rozpoznana i leczona we wczesnym okresie, co zmniejszy ryzyko dalszych powikłań i zgonu.
Dodaj do ulubionych