Streszczenie
Wprowadzenie
Pediatra pracujący w szpitalu I i II poziomu referencyjnego oraz pracujący w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej często staje przed problemem kontynuowania diagnostyki prenatalnej dziecka zapoczątkowanej przez ginekologa prowadzącego ciążę. Rutynowe badania ultrasonograficzne wykonywane co najmniej trzykrotnie w przebiegu prawidłowej ciąży pozwalają podejrzewać wady układów: krążenia, moczowego i nerwowego oraz inne poważne zaburzenia wrodzone składające się na zespoły wad wrodzonych (np. Downa czy Williamsa). O ile w przypadku poważnych wad układu krążenia matka trafia od razu pod opiekę referencyjnego ośrodka specjalistycznego perinatologicznego i ciąża jest pod ścisłym nadzorem do porodu włącznie, to większość nieprawidłowych obrazów dotyczących układu moczowego nie powoduje takiego transferu opieki. Tylko w przypadku towarzyszącego małowodzia lub bezwodzia oraz wybitnie charakterystycznego obrazu układu moczowego płodu decyzja prowadzącego ciążę jest jednoznaczna. Niecharakterystyczne objawy, takie jak jednostronne poszerzenie dróg odprowadzających mocz, zaburzenia echogeniczności miąższu nerek płodu, różnica w wymiarach nerek sprawiają, że lekarz neonatolog i pediatra opiekujący się dzieckiem w pierwszych miesiącach życia kontynuują diagnostykę pourodzeniową.
Narzędziami ułatwiającymi podejmowanie diagnostycznych i terapeutycznych decyzji jest wiedza o zasadach diagnostyki prenatalnej, schematy postępowania zalecane przez specjalistów w danej dziedzinie oraz doświadczenie kliniczne lekarza. Nieodzowne jest także określenie dostępności do prawidłowo wykonanego oraz interpretowanego badania ultrasonograficznego jamy brzusznej, które w opinii specjalistów diagnostyki obrazowej powinno spełniać szereg kryteriów jakości.
Szeroka dostępność diagnostyki prenatalnej zaowocowała skuteczniejszym wykrywaniem u dzieci poważnych wad układu moczowego, ale także wyraźnie może zwiększać liczbę zaniepokojonych wynikami diagnostyki prenatalnej rodziców oraz skierowań do specjalisty. Wskazuje to na wyraźną potrzebę przygotowania pediatrów do planowania diagnostyki układu moczowego u dzieci z podejrzeniem prenatalnym wady. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej, które stały się kanwą dla niniejszej pracy, zostały przygotowane właśniew tym celu. Praca zawiera wybrane wskazówki dotyczące organizacji opieki nad dzieckiem z prenatalnym podejrzeniem wady wrodzonej układu moczowego. Poniżej omówiono zasady postępowania w przypadku poszerzenia dróg wyprowadzających mocz, (m. in. układów kielichowo-miedniczkowych i moczowodów) oraz zaburzeń struktury nerek ze szczególnym zwróceniem uwagi na stany zagrażające uszkodzeniem czynności nerek i pogorszeniem stanu zdrowia (np. zastawki cewki tylnej). Właściwa organizacja opieki postnatalnej zależy o współpracy zespołu wielodyscyplinarnego, składającego się z ginekologów położników, neonatologów, pediatrów pierwszego kontaktu oraz specjalistów urologii i nefrologii dziecięcej z pobliskiego ośrodka referencyjnego (ryc. 1).
Dodaj do ulubionych