Streszczenie
Ospa wietrzna z reguły ma łagodny przebieg, niemniej zdarzają się powikłania wymagające hospitalizacji. Najczęściej jest to nadkażenie bakteryjne wykwitów i odwodnienie, ale także zapalenie móżdżku – dobrze rokujące, chociaż wymagające dłuższego leczenia szpitalnego – oraz zapalenie mózgu – obarczone ryzykiem zgonu. Bakteryjne nadkażenie w większości przypadków spowodowane jest nieprawidłową pielęgnacją chorego, tj. brakiem codziennej kąpieli, i jest wskazaniem do antybiotykoterapii, zdarza się, że staje się punktem wyjścia dla posocznicy. Wobec możliwości zapobiegania ospie przez szczepienie zdecydowanie lepiej, aby dzieci na nią nie chorowały.
Szczepienie przeciwko ospie wietrznej od 2010 r. w Polsce jest zalecane tak jak w Stanach Zjednoczonych i wielu krajach Europy w schemacie dwudawkowym. Jedna dawka jest niewystarczająca. Zachorowanie na ospę wietrzna po podaniu pierwszej dawki może się zdarzyć, ale przebieg choroby jest łagodniejszy niż u dzieci nieszczepionych.
Jeśli kobieta była szczepiona tylko raz przed ciążą, to należy sprawdzić miano przeciwciał przeciwko VZV i jeśli są one obecne, to znaczy, że ciężarna jest zabezpieczona, w przeciwnym przypadku (brak przeciwciał) oznacza, że po kontakcie z ospą wietrzną kobieta w ciąży powinna otrzymać profilaktykę bierną. Na pewno przed planowaną ciążą należy zaproponować szczepienie: pełne, gdy nie była nigdy szczepiona, lub drugą dawkę, jeśli otrzymała w przeszłości tylko jedną dawkę. Szczepienie powinno się zakończyć 6 tygodni przed planowaną ciążą.
2. Proszę o ocenę zasadności stosowania acyklowiru w niepowikłanej ospie wietrznej.
Acyklowir jest zalecany do leczenia zakażeń wirusami ospy wietrznej/półpaśca oraz opryszczki pospolitej. Wskazaniem do jego zastosowania w nawet niepowikłanej ospie wietrznej i półpaścu jest leczenie osób z niedoborem odporności. Dla tej grupy pacjentów ospa wietrzna stanowi zagrożenie życia ze względu na ryzyko rozsiewu uogólnionego, do narządów wewnętrznych. U ciężarnych acyklowir jest stosowany ze względu na ok. 10% ryzyko ciężkiego przebiegu, z zapaleniem płuc. W wymienionych sytuacjach lek podaje się dożylnie. Acyklowir podany doustnie osiąga niższe stężenie we krwi. Udowodniono, że lek nie zmniejsza ryzyka wystąpienia zapalenia móżdżku ani mózgu, ani, co oczywiste, nadkażeń bakteryjnych. Skraca jedynie replikację wirusa i w związku z tym średnio o 1 dzień krótszy jest czas zakaźności chorego (do przyschnięcia wykwitów).