Streszczenie

Wpływ muzyki popularnej na zachowanie dzieci i młodzieży oraz ich uczucia budzi olbrzymi niepokój. Słowa piosenek przez lata jednoznacznie i jawnie nawiązywały do narkotyków, seksu oraz przemocy, szczególnie w pewnych gatunkach muzyki. Preferencje nastolatków dotyczące słuchania pewnych rodzajów muzyki mogą korelować lub mieć związek z pewnymi sposobami zachowań. W przypadku muzyki popularnej ważny jest odbiór i skutek wywołany informacjami przekazywanymi przez teledyski. Badacze informowali, że oglądanie w teledyskach przemocy, przekazów o podłożu seksualnym, pokazywanie stereotypów zachowań seksualnych i zażywania środków odurzających może wywrzeć znaczący wpływ na zachowanie i postawy młodych odbiorców. Pediatrzy i rodzice powinni zdawać sobie z tego sprawę. Ponadto opisane w tych badaniach dowody przemawiają za tym, aby pediatrzy i rodzice zajęli stanowisko w kwestii tekstów piosenek.

Wprowadzenie

Muzyka odgrywa ważną rolę w socjalizacji dzieci i młodzieży. Słuchanie popularnej muzyki jest uważane przez społeczeństwo za część procesu dojrzewania i dorastania. Muzyka jest źródłem rozrywki i powoduje oderwanie od codziennych problemów, służy też zmniejszeniu napięcia i nudy. W niektórych badaniach stwierdzono, że nastolatki wykorzystują muzykę popularną, aby poradzić sobie z samotnością i kontrolować emocje lub nastrój. Muzyka stanowi również tło dla przeżywania uczuć romantycznych i służy jako podstawa do nawiązywania kontaktów międzyludzkich w różnych okolicznościach. Nastolatki wykorzystują muzykę w procesie tworzenia własnej tożsamości, a ich preferencje muzyczne stanowią dla nich środek do identyfikacji z grupą i integracji z kulturą młodzieżową. Niektórzy autorzy sugerują, że popularna muzyka stanowi dla młodzieży środek pozwalający na rozwiązywanie nieuświadomionych sobie konfliktów, które mają związek z ich szczególnym okresem rozwoju. Ich preferencje muzyczne mogą więc odzwierciedlać poziom niepokoju na tym etapie rozwoju.
Wybór muzyki przez młodzież, reakcje na nią oraz jej interpretacja zmieniają się wraz z wiekiem. Widać tu wpływy kulturowe i przynależności do grupy etnicznej. Badania naukowe wykazały, że występują również różnice zależne od płci. Prawdopodobnie dziewczęta bardziej niż chłopcy będą wykorzystywać muzykę, aby ukazać stan emocjonalny, zwłaszcza wtedy, gdy będą czuły się samotne lub sfrustrowane. Z drugiej strony u nastolatków najprawdopodobniej muzyka będzie służyć jako środek pobudzający, sposób na „doładowanie” energii, albo do wykreowania bardziej pozytywnego obrazu własnej osoby.
W latach 90. XX wieku przeprowadzono badanie, którym objęto 2760 osób w wieku 14-16 lat. Jego celem miało być określenie znaczenia muzyki w życiu młodzieży. Stwierdzono, że badana grupa słuchała muzykę przeciętnie 40 godzin tygodniowo. W innym badaniu, przeprowadzonym w 2000 roku w Wielkiej Brytanii, Northi wsp., po przebadaniu 2465 nastolatków stwierdzili, że przeciętnie codziennie słuchają oni muzyki przez 2,45 h. W przeprowadzonym w Stanach Zjednoczonych w 2005 roku badaniu Roberts i wsp. oceniali korzystanie z mediów przez grupę osób w wieku 8-18 lat. Stwierdzili, że w dniu badania muzyki słuchało 85% dzieci i nastolatków między 8 a 18 rokiem życia. Mimo że czas poświęcany na słuchanie muzyki różnił się między grupami wiekowymi, młodzież amerykańska słucha muzyki 1,5-2,5 h dziennie. W badaniu przeprowadzonym na małej grupie zagrożonej młodzieży wykazano, że średnio słuchali oni muzyki 6,8 h dziennie. Ponadto Roberts i wsp. stwierdzili, że 33% słuchających muzykę w tym samym czasie robiło równocześnie coś innego. Te dane mogą popierać spostrzeżenie, że częstość słuchania muzyki przez młodzież może być większa niż oglądania telewizji. Powodem tego jest wszechobecność muzyki popularnej, od supermarketu aż po chodnik na ulicy, często jako muzyka puszczana w tle. Jest ona również łatwo dostępna w radiu, w postaci różnych nagrań, w Internecie i rozprzestrzeniana przez nowe technologie, co umożliwia młodzieży jej słuchanie w różnorodnych sytuacjach, samodzielnie lub wspólnie z przyjaciółmi.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (400 KB)