Streszczenie
Wydajność to uzyskanie zamierzonego celu w najkrótszym czasie. Zatem o wydajności terapii decydują jakość rozumiana jako skuteczność i czas trwania leczenia. Skuteczne i możliwie najkrótsze leczenie jest celem zarówno ortodonty, jak i pacjenta. Jednym z głównych czynników umożliwiających realizację tego celu jest odpowiedni czas rozpoczęcia leczenia ortodontycznego. Optymalny czas rozpoczęcia leczenia ortodontycznego jest różny dla poszczególnych rodzajów wad zgryzu.
Rodzaje wad zgryzu
Na podstawie obowiązującej w Polsce, od 1958 roku, diagnostyki i systematyki Orlik-Grzybowskiej, wyróżnia się wady zgryzu w stosunku do trzech płaszczyzn przestrzennych: szerokości, długości i wysokości. Wśród wad poprzecznych, przednio-tylnych i pionowych mogą występować zaburzenia wyrostkowo-zębowe, czynnościowe – spowodowane nieprawidłowym położeniem żuchwy oraz szkieletowe z zaburzoną budową szczęki i/lub żuchwy.
Wady poprzeczne
Do wad poprzecznych (na szerokość) zalicza się zgryzy krzyżowe i przewieszone. Zgryzy krzyżowe charakteryzują się odwrotnym zachodzeniem zębów – guzki policzkowe dolnych zębów znajdują się na zewnątrz górnych zębów. W zależności od rodzaju i liczby zębów objętych zaburzeniem wyróżnia się zgryz krzyżowy częściowy przedni, boczny lub całkowity (ryc. 1). Jeśli zgryzowi krzyżowemu towarzyszy asymetria twarzy – przesuniecie bródki względem linii pośrodkowej twarzy – rozpoznaje się boczne przemieszczenie żuchwy.