Streszczenie
Poświęcenie wystarczającej uwagi właściwej stymulacji seksualnej i zdolności skoncentrowania się na seksie, prowadzi do subiektywnego wzbudzenia seksualnego. Pobudzenie to często jest słabo skorelowane z typowym natychmiastowym odruchowym przekrwieniem narządów płciowych. Jeżeli temu złożonemu stanowi pobudzenia towarzyszą pozytywne myśli i emocje, dochodzi do rozwoju podniecenia seksualnego, czemu towarzyszy dalsze pobudzenie. Pozytywne doświadczenia seksualne motywują do dalszej aktywności seksualnej. Zrozumienie tego cyklu umożliwia pacjentkom i lekarzom zidentyfikowanie zaburzeń poszczególnych faz i wykorzystanie tradycyjnych lub ostatnio zaadaptowanych form terapii psychoseksualnej stosowanych w przypadku zaburzeń pożądania i wzbudzenia. Pamiętając o silnej korelacji między funkcjonowaniem seksualnym kobiet a ich zdrowiem psychicznym i jakością ich związku, trzeba uwzględnić najpierw te parametry. Opublikowano zalecenia dotyczące zmiany oficjalnych definicji zaburzeń seksualnych u kobiet. Trwają badania nad farmakologicznymi i hormonalnymi metodami leczenia zaburzeń seksualnych. We współczesnej wiedzy dotyczącej wskazań do suplementacji testosteronem i bezpieczeństwa tego rodzaju terapii jest wiele luk.
Sprawiające trudność zmniejszenie pożądania i wzbudzenia seksualnego opisuje w przybliżeniu 33% kobiet. Niekoniecznie towarzyszy temu brak satysfakcji seksualnej czy dyskomfort, jeżeli jednak ma to miejsce, należy rozważyć rozpoznanie zaburzeń pożądania seksualnego i wzbudzenia. Wskaźniki rozpowszechnienia, ustalone na podstawie przeprowadzonych niedawno narodowych, reprezentatywnych badań dotyczących kobiet w Stanach Zjednoczonych, sugerują, że rozpowszechnienie zaburzeń pożądania i wzbudzenia wynosi 8,3 i 9,5% przy minimalnej zmienności wraz z wiekiem, zaś obniża się u kobiet po 60 r.ż. Rozpowszechnienie może sięgać 12,5% u kobiet po menopauzie wskutek operacji ginekologicznej i 19,9% u kobiet poniżej 45 r. ż.
Wśród kobiet mieszkających w Stanach Zjednoczonych rozpowszechnienie dysfunkcji seksualnych było większe w grupie pochodzenia japońskiego i chińskiego, zaś niższe u Afroamerykanek. Zalecane obecnie definicje tych zaburzeń odzwierciedlają złożoność stanów pożądania i wzbudzenia. Co ważne, pożądanie (pociąg, żądza, potrzeby seksualne) może nie być obecne od początku, ale jest wywoływane podczas kontaktu seksualnego, równolegle ze wzbudzeniem. Po drugie, samo wzbudzenie ma wiele aspektów, w szczególności subiektywne podniecenie/przyjemność o charakterze seksualnym, a także zmiany somatyczne, genitalne i niegenitalne. Te psychiczne i somatyczne aspekty są często słabo ze sobą skorelowane, co wielokrotnie wykazywano. Dlatego zalecane obecnie definicje zaburzeń uwzględniają różne dysfunkcjonalne elementy pobudzenia.
W artykule opisano współczesne rozumienie reakcji seksualnej u kobiet i przedstawiono dowody przemawiające za taką konceptualizacją. Opisano aktualnie zalecane definicje zaburzeń pożądania i wzbudzenia seksualnego. Wymieniono najważniejsze czynniki korelujące z pożądaniem i pobudzeniem, które determinują sposób rozpoznawania i leczenia tych zaburzeń. W pierwszej kolejności wyjaśniono zasady standardowych, a także niedawno opracowanych form terapii psychoseksualnej, a następnie wspomniano o eksperymentalnych formach terapii, w tym o suplementacji testosteronem.