Streszczenie

Depresja, ciężkie reakcje żalu (grief) i utrata wiary w siebie (demoralization) są podstawowymi typami zaburzeń doświadczanymi przez pacjentów i opiekunów w warunkach opieki paliatywnej. Choć zwykle są rozpoznawane jako odrębne jednostki, dzielą wiele objawów, co stwarza pewne wyzwania przy ich różnicowaniu. Dokładne rozpoznanie jest istotne z powodu implikacji terapeutycznych. Artykuł zawiera przegląd charakterystycznych cech tych zaburzeń w kontekście opieki paliatywnej i terminalnej. Przedstawiono także ocenę niefarmakologicznych sposobów leczenia. Depresja, utrata wiary w siebie i powikłana lub przedłużająca się reakcja żalu mogą powodować poważny stres u chorych i ich rodzin w warunkach opieki paliatywnej. Ponieważ zaburzenia te mają wiele wspólnych cech klinicznych, początkowa ich prezentacja może skutkować niewłaściwym rozpoznaniem lub, co nierzadkie, niedostatecznym leczeniem. Utrata wiary w siebie i normatywny żal mogą lepiej odpowiadać na wsparcie psychospołeczne  i interwencje psychoterapeutyczne, bez potrzeby włączania leków psychotropowych. Duża depresja (major depressive disorder, MDD) oraz powikłana lub przedłużająca się reakcja żalu mogą mieć bardziej znaczące komponenty fizjologiczne i bardziej niszczącą psychopatologię, która często wymaga dołączenia farmakoterapii. Wykształcenie zdolności rozróżniania tych zaburzeń pozwoli lekarzom na stosowanie najodpowiedniejszych opcji terapeutycznych pacjentom lub ich rodzinom. Żal i żałoba Chociaż żal jest prawidłową reakcją na utratę, jest on procesem wielowymiarowym o zróżnicowanym, złożonym przebiegu obejmującym liczne objawy stresu, które mogą znacząco wpływać na poziom funkcjonowania. Badania ujawniły, że wśród osób, które przeżyły żałobę, wyższa jest śmiertelność z powodów sercowo-naczyniowych i chorób zakaźnych w porównaniu z grupą kontrolną. Utrata współmałżonka jest związana ze wzrostem śmiertelności – wykazano, że śmiertelność w grupie osób owdowiałych jest o 40%wyższa niż w grupie kontrolnej. Częstą konsekwencją żałoby są próby samobójcze. Większe ryzyko samobójstw występuje szczególnie wśród osób w podeszłym wieku, co można zrozumieć, biorąc pod uwagę częstszą izolację społeczną i depresję, szczególnie jeśli opiekowali się oni ukochaną osobą podczas długiej choroby. Do najpowszechniejszych skutków żałoby należą zaburzenia psychiczne, szczególnie duża depresja i zaburzenie stresowe pourazowe.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (300 KB)