Streszczenie
Rozumienie dynamiki przemocy stanowi podstawę opracowywania skutecznych interwencji, gdyż przemoc jest reakcją na poczucie biernościi bezradności. Lekarze powinni dokładnie oceniać ryzyko, z uwzględnieniem czynników ryzyka przemocy. Powinni znać zasady bezpieczeństwa obowiązujące w gabinecie oraz rozwiązania architektoniczne mogące zwiększać bezpieczeństwo. Jeżeli jest to możliwe, lekarze powinni uspokajać pacjentów bez ich zastraszania, rozpoznawać i szanować emocje pacjenta oraz zachęcać do otwartej rozmowy o uczuciach, próbując uniknąć sytuacji, w których doszłoby do użycia przemocy.
Wprowadzenie
To, że lekarz może paść ofiarą przemocy ze strony pacjenta, jest trudne do wyobrażenia dla większości lekarzy. Jednak klinicyści są w znacznym stopniu narażeni na przemoc. Zgodnie z prowadzonym w okresie 1993-1999 przez amerykański Departament Sprawiedliwości Crime Victimization Survey roczna częstość niezakończonych zgonem przestępstw z użyciem przemocy (gwałtów i napaści na tle seksualnym, napadów rabunkowych, kwalifikowanych i zwykłych napaści) dla przedstawicieli wszystkich zawodów wynosiła 12,6 przypadku na 1000 pracowników. Dla lekarzy ogółem wartość ta wynosiła 16,2, zaś dla pielęgniarek 21,9. Natomiast wśródpsychiatrów częstość napadów wyniosła 68,2 na 1000, dla pracowników ochrony na psychiatrii – 69,0, a dla pozostałego personelu psychiatrycznego – 40,7. Wśród psychiatrów, którzy uczestniczyli w sondażu, rozpowszechnienie napaści mieściło się w zakresie 3-40%, częściej zbliżając się do tej większej wartości.
Akty przemocy wobec rezydentów pracujących na oddziałach psychiatrycznych mieściły się w zakresie 19-64% (tylu respondentów relacjonowało, że zostało napadniętych) 4-7 przy dużym odsetku powtarzających się napaści – 10-31%. Również rezydenci pracujący na oddziałach innych niż psychiatryczne są w dużym stopniu narażeni na przemoc. Wśród rezydentów chirurgii 20% relacjonowało, że padło ofiarą napaści. W innych badaniach opisywano, że napaści doświadczyło 16-40% rezydentów oddziałów internistycznych, którzy wzięli udział w sondażach.
Oddział pomocy doraźnej może stanowić najbardziej niebezpieczne miejsce pracy w szpitalu. Oddziały te mają charakter otwarty i trafiają na nie niewyselekcjonowani pacjenci. Policja codziennie przywozi osoby, które mogą być agresywne. Wzrasta również liczba osób nadużywających narkotyków, które zgłaszają się na takie oddziały. Badania wykazały alarmująco dużą częstość przynoszenia do szpitali broni, najczęściej na oddziały pomocy doraźnej, a także duże rozpowszechnienie aktów przemocy wobec personelu.
American Medical Association i American Psychiatric Association nie dysponują danymi statystycznymi dotyczącymi częstości zabójstw lekarzy. Nie prowadzi się globalnych badań dotyczących zabójstw lekarzy. Dane dotyczące takich przypadków pochodzą z doniesień kazuistycznych lub medialnych. Dlatego znajomość zasad radzenia sobie z agresją zaczyna mieć kluczowe znaczenie dla wszystkich lekarzy, a zwłaszcza dlatych pracujących na oddziałach pomocy doraźnej. Techniki alternatywne, takie jak werbalna deeskalacja, są rzadko wykorzystywane przez lekarzy. Klinicysta nieznający tych zasad zwiększa ryzyko stania się ofiarą agresywnego pacjenta. Ten artykuł koncentruje się na zasadach radzenia sobie innych niż leczenie farmakologiczne lub stosowanie przymusu bezpośredniego.
Dodaj do ulubionych