Streszczenie
Wprowadzenie
Acetylocholinergiczne receptory nikotynowe (nAChR) są bramkowanymi ligandem kanałami jonowymi w ośrodkowym układzie nerwowym złożonymi z podjednostek α i β. Zidentyfikowano 12 podtypów nAChR, przy czym najczęstsze jest połączenie podjednostek α4β2. Acetylocholinergiczne receptory nikotynowe występują we wzgórzu, w zwojach podstawy, korze mózgu, hipokampie i móżdżku. Endogennym ligandem nAChR jest acetylocholina (ACh). Głównym związkiem aktywnym wchodzącym w skład tytoniu jest nikotyna. Aktywacja nAChR przez nikotynę jest zależna od czasu i od dawki. Przewlekłe podawanie nikotyny powoduje desensytyzację, inaktywację i regulację w górę nAChR, w przeciwieństwie do działania typowych leków agonistycznych. Są dwie grupy ośrodkowych nAChR. Pierwszą stanowią nAChR o dużym powinowactwie będące heteromerami podjednostek α i β, blokowane przez antagonistów: mecamylaminę i dihydro-β-ertytroidynę, oraz stymulowane przez częściowego agonistę nAChR, wareniklinę, w małych dawkach. Do drugiej grupy zalicza się nAChR o małym powinowactwie będące homopentamerami podjednostek α, które są hamowane przez toksynę obecną w jadzie węży, α-bungarotoksynę, i antagonistę metyllykakonitynę. Aktywacja mózgowych nAChR wskutek wiązania ACh, nikotyny lub warenikliny (lek stosowany w odzwyczajaniu od palenia) powoduje przyspieszenie metabolizmu i uwalnianie neuroprzekaźników, takich jak dopamina (DA), serotonina (5-HT) i noradrenalina (NA), kwas γ-aminomasłowy i peptydy opioidowe. Dopamina odgrywa kluczową rolę w mezolimbicznym układzie nagrody związanym z nadużywaniem substancji oraz układach dopaminergicznymi serotoninergicznym, które mają znaczenie w patogenezie zaburzeń nastroju. W Ameryce Północnej rozpowszechnienie palenia tytoniu wśród osób z zaburzeniami neuropsychicznymi jest do pięciu razy większe niż w populacji ogólnej, zaś odsetek osób zaprzestających palenia wynosi 33-50% podobnego odsetka w populacji ogólnej. Modulacja objawów klinicznych i poznawczych zależna od nikotyny i palenia tytoniu różni się u chorych z zaburzeniami neuropsychicznymi i w zdrowej grupie kontrolnej. Może to być częściowo związane z genetycznymii biochemicznymi różnicami w układach AChR między osobami zdrowymi i cierpiącymi na zaburzenia neuropsychiczne. W tym artykule dokonano przeglądu dowodów rzucających światło na udział układów nAChR w zaburzeniach neuropsychicznych i omówiono potencjalne zastosowania leków modulujących funkcję nAChR w leczeniu tych zaburzeń.
Dodaj do ulubionych