Streszczenie
Wprowadzenie
Depresja lekooporna (treatment-resistant depression, TRD) jest często spotykana w praktyce klinicznej. Rozpowszechnienie TRD mieści się między 15 a 80%, w zależności od definicji operacyjnych, badanych populacji i stosowanych metod badawczych. Wyniki badania STAR*D (Sequenced Treatment Alternatives to Relieve Depression) sugerują, że w rzeczywistej praktyce klinicznej mniej więcej u 50% chorych z współistniejącymi zaburzeniami psychicznymi i obciążeniami somatycznymi, którzy spełniają kryteria dużej depresji (MDD), nie uzyskuje remisji nawet po czterech dokładnie monitorowanych kolejnych próbach leczenia.
Najpowszechniej przyjęta definicja TRD wyewoluowała z ponad 15 historycznych definicji. Zgodnie z nią za TRD uważa się: „dużą depresję źle reagującą na co najmniej dwie odpowiednie pod względem stosowanej dawki i długości leczenia próby stosowania leków przeciwdepresyjnych z dwóch różnych grup.” Stopniowane modele TRD odzwierciedlają nasilenie oporności na leczenie, przez liczbę nieudanych prób leczenia i intensywność lub optymalizację każdej z prób.
W TRD wykorzystuje się różne strategie postępowania, w tym psychoterapię, psychofarmakoterapię z wykorzystaniem strategii potencjalizacji oraz techniki stymulacji mózgu w postaci przezczaszkowej stymulacji magnetycznej, stymulacji nerwu błędnego i terapii elektrowstrząsowej. Głęboka stymulacja mózgu i terapia magnetowstrząsowa są metodami eksperymentalnymi. Najczęstszą metodą postępowania w TRD jest terapia kolejnym lekiem przeciwdepresyjnym. Opracowano algorytmy farmakoterapii.
Biorąc pod uwagę, że w farmakoterapii TRD stosuje się metodę prób i błędów, cenne byłoby znalezienie sposobu, który pozwoliłby zmniejszyć liczbę prób koniecznych do uzyskania remisji. Przeprowadzono wiele badań dotyczących wykorzystywania badań genotypowych w przewidywaniu metabolizmu leków (parametrów farmakokinetycznych) i określenia wariantów genu dla serotoniny (parametrów farmakodynamicznych) związanych z reakcją na leki. Obydwie strategie dostarczają informacji, które mogą zwiększać prawdopodobieństwo zakończenia powodzeniem próby stosowania danego leku.
W artykule dokonano przeglądu obecnej wiedzy na temat badań farmakogenetycznych ukierunkowanych na przewidywanie niekorzystnych następstw działania leków przeciwdepresyjnych i reakcji na nie. Omówiono implikacje kliniczne dla leczenia pacjentów z MDD i TRD.
Dodaj do ulubionych