Streszczenie
Akatyzję początkowo obserwowano u pacjentów ze schorzeniami zwojów podstawy, szczególnie u osób z chorobą Parkinsona. Wprowadzenie leków przeciwpsychotycznych pierwszej generacji (LPPI) zwróciło uwagę na akatyzję indukowaną lekami przeciwpsychotycznymi, która wydawała się jednym z najczęstszych i najbardziej obciążających polekowych zaburzeń ruchowych, występując mniej więcej u jednego na czterech pacjentów leczonych LPPI. Akatyzję charakteryzuje niepokój ruchowy, w tym subiektywne poczucie wewnętrznego niepokoju połączone z napięciem. Rozwija się przede wszystkim u osób leczonych LPPI o dużej sile działania, stosowanych w dużych dawkach i w przypadku szybkiego zwiększania dawek. Stwierdzenie akatyzji u znaczącego odsetka pacjentów leczonych selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny oraz dostrzeżenie jej związku z zachowaniami samobójczymi zwraca uwagę na jej znaczenie kliniczne. Akatyzja dotyczy również znacznego odsetka chorych otrzymujących leki sedatywne w okresie przedoperacyjnym; leczonych antagonistami kanału wapniowego oraz lekami przeciwwymiotnymi i stosowanymi w leczeniu zawrotów głowy, co stwarza wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne również w grupie chorych niecierpiących na zaburzenia psychiczne. Wczesne wykrywanie i szybkie zwalczanie ostrej akatyzji ma podstawowe znaczenie, ponieważ jest ona czynnikiem ryzyka zaostrzenia psychozy i nieprzestrzegania zaleceń dotyczących farmakoterapii. Za samobójcze i gwałtowne zachowania u pacjentów z akatyzją odpowiedzialne mogą być wzajemne korelacje między akatyzją, objawami depresyjnymi i impulsywnością.