Ewolucja po 150 latach: czas na prawdziwie biologiczną psychiatrię

Przed 150 laty, 24 listopada, pierwsze egzemplarze „O pochodzeniu gatunków” ujrzały światło dzienne. Osiowa idea Darwina, pojęcie doboru naturalnego, zmieniła nasze spojrzenie na życie i nas samych. Jest tak proste, że słynne stało się powiedzenie Thomasa Huxleya „Jak mogłem być tak głupi, że o tym nie pomyślałem”. Jeżeli przedstawiciele gatunku mający pewną dziedziczną cechę (zmienność) wydają na świat więcej przeżywającego potomstwa niż inni, cecha ta będzie występować częściej w kolejnych pokoleniach, a gatunek ulegnie zmianie. Tłumaczy to nie tylko powstawanie nowych gatunków, ale również, co ważniejsze dla medycyny, mechanizmy adaptacji. Dobór naturalny wyjaśnia, dlaczego organizm działa tak dobrze. Osobniki z cechami działającymi słabiej, np. nieumiejętnością pocenia się czy wyzwalania reakcji lęku panicznego w sytuacji zagrażającego życiu niebezpieczeństwa, mają mniej potomstwa. Taki mechanizm tłumaczy również zachowanie. Geny osobników lekkomyślnych, niezainteresowanych rozmnażaniem lub nietroszczących się o swoje potomstwo, będą wypierane przez geny osobników przejawiających zachowania umożliwiające maksymalną reprodukcję.
Mechanizmy ewolucyjne coraz częściej znajdują zastosowanie w medycynie. Niektóre z nich są odkrywane dzięki gromadzeniu nowych danych genetycznych i metod, jednak wiele z nich jest znanych dzięki coraz większemu docenianiu odkryć Mayra i Tinbergena. Według tych badaczy każda cecha wymaga dwojakiego typu wyjaśnień, bezpośredniego wyjaśnienia, jak to działa i ewolucyjnego wyjaśnienia, w jaki sposób stało się to tym, czym jest. Na przykład bezpośrednie wyjaśnienie nadnerczy uwzględnia strukturę, skład chemiczny, regulację i ontogenezę tego gruczołu. Wyjaśnienie ewolucyjne tłumaczy pochodzenie oraz to, w jaki sposób warianty tego narządu związane z różnicami w przetrwaniu i reprodukcji wpłynęły na ukształtowanie się nadnercza w jego obecnej postaci. Pozostałą część medycyny zajmuje fizjologia, która dostarcza zintegrowanego zrozumienia struktury i powstałej w toku ewolucji funkcji adaptacyjnej. Psychiatria biologiczna koncentrowała się na mechanizmach bezpośrednich, z ewentualnym uwzględnieniem ich ewolucyjnego wpływu na dostosowanie się. Z tej perspektywy psychiatria biologiczna w pełni wykorzystuje zaledwie połowę biologii. Druga połowa jest dostępna tylko w dziedzinie behawioryzmu zwierząt, gdzie każdy obiekt badań uzyskuje wyjaśnienie ewolucyjne i bezpośrednie. Na przykład badania nad zachowaniami zwierząt obejmują analizę mechanizmów mózgowych, które regulują poszukiwanie pokarmu, w ścisłym powiązaniu ze skomplikowanymi modelami matematycznymi obrazującymi, w jaki sposób zmienność strategii wpływa na dostosowanie w różnych środowiskach.