Streszczenie

Klucz do zrozumienia utrzymywania się psychozy w populacji może stanowić fenotyp niekliniczny. Z punktu widzenia nauk neurobiologicznych, szczegółowe poszukiwania dotyczące fenotypu nieklinicznego psychozy powinny dostarczyć nowych wskazówek do badań z zakresu etiologii, nozologii oraz leczenia psychoz.

Psychoza jest ceną, jaką płacimy za bycie tym, kim jesteśmy. Jakże jednak niesprawiedliwe jest to, że ceny tej nie płacimy wszyscy po równo, jeden człowiek na stu płaci natomiast za pozostałych 99.
Sebastian Faulks, Ślady człowieka


Doświadczanie omamów jest tak stare, jak stary jest rodzaj ludzki i aż do XIX stulecia było przypisywane działaniom sił mistycznych i boskich, takich jak bogowie czy demony. W obecnych czasach omamy uznawane są natomiast za objaw patologiczny świadczący o chorobie. W związku z nowymi odkryciami z zakresu epidemiologii zmieniło się nasze postrzeganie omamów i urojeń, które występują w populacji dużo częściej niż zakładano. Badania populacyjne z użyciem kwestionariuszy samooceny oraz badania oparte na wywiadach wykazały, że częstość występowania objawów psychotycznych jest dużo większa niż dotychczas uważano, ostatnie metaanalizy wskazywały, że ich częstość w populacji ogólnej wynosi 5-8%, czyli dziesięć razy więcej niż częstość występowania zaburzeń psychotycznych. Częstość występowania objawów psychotycznych wśród młodych ludzi może być nawet większa. Przed dziesięcioma laty Poulton i wsp. przeprowadzili badanie kohortowe w grupie dzieci urodzonych w Dunedin i odnotowali, że 14% jedenastolatków opisywało występowanie w przeszłości objawów psychotycznych. Badacze stwierdzili, że objawy te były skojarzone z 5-16-krotnie większą częstością wystąpienia choroby psychicznej we wczesnej dorosłości, zależnie od nasilenia wczesnych objawów. Przeprowadzone od tego czasu duże badania populacyjne nakierowane na występowanie objawów psychotycznych wśród młodych dorosłych wskazywały na częstość występowania objawów psychotycznych rzędu 9-14% w badaniach opartych na wywiadzie, do nawet ponad 25% w niektórych badaniach z użyciem kwestionariuszy samooceny. Odpowiedzi twierdzące w kwestionariuszach samooceny były weryfikowane na podstawie wywiadu klinicznego. Dlatego coraz więcej dowodów wskazuje, że pokaźna mniejszość młodych ludzi doświadcza objawów psychotycznych.
Tak duża częstość występowania nieklinicznych objawów psychotycznych w populacji skłania do ponownej oceny tych objawów w świetle teorii ewolucji. Fenotyp niekliniczny (czyli izolowane objawy psychotyczne) może bowiem być kluczem do zrozumienia ciągłego utrzymywania się psychozy w populacji i rzucać nowe światło na jej etiologię i leczenie.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (100 KB)