Streszczenie
Dlatego w artykule przedstawiono ryzyko i korzyści farmakoterapii depresji i choroby dwubiegunowej u ciężarnych, jak również ryzyko wynikające z odstąpienia od leczenia farmakologicznego. Dokonano przeglądu bezpieczeństwa poszczególnych metod terapeutycznych. Dodatkowo przedstawiono alternatywne metody leczenia.
Słowa kluczowe: ciąża, zaburzenia nastroju, depresja, choroba dwubiegunowa, leczenie
Wprowadzenie
Toczy się nieustająca dyskusja dotycząca stosowania leków przeciwdepresyjnych i normotymicznych u kobiet ciężarnych lub karmiących piersią cierpiących z powodu zaburzeń nastroju. Wątpliwości dotyczą zdrowia i bezpieczeństwa kobiet i płodów/noworodków. Najważniejsze pytania to:
• Jakie są działania teratogenne poszczególnych leków?
• Czy u pacjentek stosujących leki psychotropowe przerywać leczenie, licząc się z możliwością nawrotu związanego z przerwaniem farmakoterapii?
• Jak postępować w przypadku dużej depresji lub zaburzenia dwubiegunowego u ciężarnych lub karmiących, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu i nie powodować szkód u płodu/noworodka?
Kobiety w okresie ciąży i karmienia powinny otrzymać właściwą informację o bilansie ryzyka i korzyści wynikających z proponowanego leczenia. Tego typu informacje pochodzą z rejestrów kobiet ciężarnych i opisów przypadków, ponieważ w tym zakresie nie prowadzi się badań kontrolowanych. Celem tego artykułu jest przedstawienie danych, umożliwiających ciężarnym/karmiącym oraz ich lekarzom podjęcie świadomych decyzji dotyczących postępowania, w tym kontynuacji lub przerwania leczenia lekami psychotropowymi, jak również zastosowania alternatywnych metod terapeutycznych.
Depresja i mania podczas ciąży i okresie poporodowym
Wyniki dotychczasowych badań pokazują, że depresja u ciężarnych występuje przynajmniej z taką samą częstotliwością jak u należących do tej samej grupy wiekowej kobiet niebędących w ciąży. Wcześniejsza teoria ochronnego wpływu ciąży nie wydaje się trafna. W krajowym badaniu obserwacyjnym, obejmującym lata 2001-2002, wyodrębniono grupę 14 549 kobiet o znanym wywiadzie położniczym. Stwierdzono, że w roku poprzedzającym analizę częstość występowania depresji u kobiet w ciąży i w okresie poporodowym (n=1524) wynosiła 8,4%, a zaburzenia dwubiegunowego 2,8%. U kobiet, które w roku poprzedzającym badanie nie były w ciąży (n=13 025), depresję obserwowano u 8,1%, a zaburzenie dwubiegunowe u 2,3%. U kobiet w okresie poporodowym (n=994), a więc w grupie szczególnie interesującej z punktu widzenia występowania zaburzeń nastroju, depresja występowała u 9,3%, a zaburzenie dwubiegunowe u 2,9%. Przytoczone dane wskazują, że w okresie poporodowym pacjentki powinny być poddane szczególnie starannej obserwacji.
Szczególne zainteresowanie psychiatrów i pacjentek budzą skutki zajścia w ciążę w okresie terapii lekami przeciwdepresyjnymi. W wieku reprodukcyjnym kobiety narażone są na największe ryzyko wystąpienia depresji. Dlatego w przypadku kobiet w wieku reprodukcyjnym, leczonych farmakologicznie z powodu depresji, należy wziąć pod uwagę możliwość zajścia w planowaną lub nieplanowaną ciążę.
Dodaj do ulubionych