Streszczenie

W ostatnim czasie w Wielkiej Brytanii widoczny jest wzrost częstości stosowania alternatywnych dla szpitali psychiatrycznych form opieki nad osobami z zaburzeniami psychicznymi, co jak można sobie wyobrazić, wspierane było przez ruch podkreślający doniosłość zdrowienia. Model zdrowienia zwraca uwagę na znaczenie umacniania (empowerment) pacjenta i udzielanego mu wsparcia interpersonalnego, a ograniczenie paternalizmu i przymusu oraz zwiększenie wsparcia ze strony osób z doświadczeniem własnej choroby są korzyściami ze stosowania alternatywnych modeli leczenia szpitalnego. Na takich oddziałach panuje inna atmosfera, z większą swobodą zarówno personelu, jak i pacjentów. W zamieszczonych tutaj artykułach wyraźnie widać większy nacisk na interakcje międzyludzkie w stosunku do farmakoterapii i większą satysfakcję osób korzystających z tych form opieki.

Zalety opieki alternatywnej

Warto pamiętać, że w psychiatrii brytyjskiej sposoby pracy związane z alternatywnymi formami opieki oraz z modelem zdrowienia mają długą tradycję, wywodzącą się z terapii moralnej popularnej na początku XIX wieku. W tamtym czasie York Retreat był przekształconym, domowym, niestosującym przymusu ośrodkiem opieki alternatywnym dla opieki instytucjonalnej. „Nie spełnia on wyobrażenia więzienia, jak można by przypuszczać, lecz raczej wielkiej farmy bez barier i krat w oknach” – pisał ówczesny gość ze Szwajcarii. Pacjenci byli traktowani z szacunkiem i oczekiwano od nich ćwiczenia samokontroli oraz uczestniczenia we wszystkich codziennych zajęciach społecznych. Powyższe porównanie nie jest bezzasadne, ponieważ niektóre z brytyjskich nowoczesnych modeli opieki alternatywnej wykorzystują wiele zasad terapii moralnej. Brytyjskie domy kryzysowe są utrzymane tradycyjnie w prostym, domowym stylu, zwyczajnie urządzone oraz otwarte i rzeczywiście stanowią część społeczności, pozwalając swoim podopiecznym na utrzymywanie kontaktów z przyjaciółmi, krewnymi, pracą i życiem społecznym. Takie alternatywne formy opieki szpitalnej są bardziej elastyczne i prowadzone bez stosowania środków przymusu, często oparte raczej na relacjach równościowych niż hierarchicznej strukturze. Mogą umożliwiać pacjentom włączanie się w działania środowiska terapeutycznego, chociaż w brytyjskich domach kryzysowych zakres realizacji tych założeń jest w praktyce różny. Jeśli możliwe jest utrzymanie kosztów leczenia na poziomie niższym niż koszty hospitalizacji, tempo leczenia w warunkach opieki alternatywnej nie musi być tak duże i staje się bardziej prawdopodobne, że miejsca te będą rzeczywiście azylami.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (100 KB)