Streszczenie

Konieczna jest także ocena zdolności do podejmowania świadomych decyzji, szczególnie istotne jest to dla klinicystów pracujących z młodymi dorosłymi, grupą wiekową w której tatuaże cieszą się szczególną popularnością. Posiadanie tatuażu często jest związane z niekorzystnymi konsekwencjami psychologicznymi i społecznymi. Wraz z upływem czasu duży odsetek dorosłych żałuje decyzji o wykonaniu tatuażu, więc lekarze powinni także być zaznajomieni z metodami jego usuwania.

Tatuaż permanentny wykonuje się, wprowadzając igłą bądź podobnym narzędziem pigment między naskórek a skórę właściwą. Pigment jest atakowany przez komórki układu odpornościowego i gromadzony w makrofagach oraz komórkach fibroblastów, zapewniając w ten sposób trwałe zabarwienie skóry. Dane historyczne wskazują na to, że sztuka tatuażu była praktykowana już od czasów starożytnych, a jej popularność wzrastała bądź malała w zależności od norm społeczno-kulturowych w danych czasach.
Często uważa się, że tatuaż mówi coś o jego właścicielu. Dane z piśmiennictwa wskazują na pewne powiązania z zaburzeniami psychicznymi i środowiskiem kryminalnym, co zastanie omówione w dalszej części artykułu. Zostanie przybliżona historia tatuażu, najczęstsze powody jego wykonania oraz znaczenie tatuażu w praktyce psychiatrycznej. Sporadycznie psychiatrzy bywają proszeni o poradę w sprawie zrobienia tatuażu. Tatuaż jest zwykle rozumiany jako sztuka ozdabiania ciała, ma jednak także swoje zastosowanie kosmetyczne, na przykład u chorych po operacjach takich, jak usunięcie nowotworu piersi.
Tatuaże ogromnie różnią się pod względem projektu, lokalizacji, liczby i zawartej w nich treści. Nie ma wspólnej klasyfikacji rodzajów tatuażu, jednak według jednego z autorów można podzielić je na siedem grup:
• tatuaże służące identyfikacji (symbole różnych służb, informacje osobiste, szczególne wydarzenia życiowe),
• tatuaże miłosne (idealistyczne, sentymentalne, dokumentujące miłość macierzyńską, pornograficzne),
• tatuaże górnolotne i pseudoheroiczne (trupia czaszka, „śmierć zamiast hańby”, silne zwierzęta),
• tatuaże związane z przesądami (podkowa na szczęście, „piątek 13”),
• tatuaże religijne oraz pamiątkowe,
• symbole prywatne (znaczenie znane jest tylko osobom, których dotyczą),
• różne (zwierzęta, ptaki, kwiaty).

Tatuaż w ujęciu historycznym

Znakowanie ciała jest tak stare jak historia rodzaju ludzkiego, przy czym jego rola była różna w poszczególnych okresach. Dowody pochodzące z wykopalisk archeologicznych wskazują, że niektóre metody znakowania ciała były znane już 12 tysięcy lat p.n.e. W prymitywnych plemionach koczowniczych tatuaż był stosowany jako symbol przynależności do grupy. Umieszczano wtedy na ciele przede wszystkim symbole takie jak tygrys, małpa czy ptaki, które były w naturze otaczane czcią. Tatuaże były obecne w kulturze starożytnego Egiptu, Chin, Japonii oraz Indii.
Wiedza na temat wczesnej historii tatuażu w Europie jest fragmentaryczna. Dowody znalezione w jaskiniach w Portugalii i Francji sugerują, że tatuaże wykonywano już sześć tysięcy lat p.n.e. W średniowieczu w Europie sztuka tatuowania ciała niemalże zanikła, lecz w środowisku osób wyjętych spod prawa była wciąż bardzo popularna. W drugiej połowie XVIII wieku kapitan Cook przywiózł słowo „tatuaż” ze swojej wyprawy po Południowym Pacyfiku i przeszczepił je z Polinezji do świata zachodu. W ostatnich trzech dekadach obserwuje się odrodzenie sztuki tatuażu w nowoczesnej kulturze zachodniej, częstość występowania tatuaży w populacji ogólnej szacuje się obecnie nawet na 24%.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (300 KB)