Streszczenie
W tym artykule, odnoszącym się przede wszystkim do leczenia chorób psychicznych, podjęto próbę odpowiedzi na dwa pytania: czy ocena ekonomiczna jest nieetyczna oraz czy metody oceny ekonomicznej są niewłaściwym środkiem realizacji celu, jakim jest etyczna dystrybucja dostępnych zasobów.
Przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych psychiatrzy muszą dbać o to, aby ich pierwszą troską była opieka nad pacjentami, zapewniać dobry standard praktyki i opieki, podmiotowo traktować pacjentów, szanować ich godność i autonomię, a także współpracować z nimi. Niekiedy decyzje terapeutyczne muszą być podejmowane równolegle z rozważaniem kwestii prawnych związanych z umieszczeniem pacjenta w instytucji zamkniętej i leczeniem bez zgody, co wymaga od psychiatrów balansowania na cienkiej linie między leczeniem a przymusem. Tę i tak już złożoną sytuację dodatkowo komplikuje to, że od lekarzy coraz częściej wymaga się podejmowania decyzji dotyczących wykorzystania dostępnych zasobów, co może stwarzać wrażenie konfliktu z podstawowymi zasadami etyki medycznej.
Wykorzystanie zasobów a efektywność kosztowa
Decyzje dotyczące wykorzystania zasobów na podstawie dowodów dotyczących względnej efektywności kosztowej różnych sposobów leczenia są trudne do uniknięcia zarówno w państwowej służbie zdrowia (National Health Service, NHS) w Anglii i Walii, jak i w innych systemach zdrowotnych na całym świecie, w szczególności w Australii, Kanadzie i Nowej Zelandii. W Anglii i Walii zadanie dostarczania ogólnokrajowych wskazówek dotyczących promocji dobrego zdrowia oraz prewencji i leczenia złego stanu zdrowia spoczywa na Narodowym Instytucie Zdrowia i Doskonałości Klinicznej. Opracowując zalecenia, NICE ma obowiązek uwzględniać dowody dotyczące zarówno skuteczności klinicznej, jak i efektywności kosztowej. Nie formułuje on zaleceń wyłącznie na podstawie efektywności kosztowej, ale często to właśnie względna efektywność kosztowa danej interwencji lub jej brak jest tym, co najbardziej przyciąga uwagę środków masowego przekazu i nierzadko można w nich spotkać takie nagłówki, jak „lek przeciwbólowy został uznany przez NHS za zbyt drogi”.
Przejrzystość, z jaką NICE realizuje swoje zadania, a także uświadomienie sobie, że pacjenci mogą zostać pozbawieni skutecznego leczenia ze względu na jego koszt, powoduje, że NICE stale budzi duże zainteresowanie mediów i napędza starą debatę na temat etyki w ekonomii. Dzieje się tak, chociaż dowody wskazują na to, że NICE jest być może zbyt pobłażliwy w tych kwestiach. W przeglądzie obejmującym pierwsze dwa lata oceny technologii medycznych przez NICE Raftery zauważył, że NICE opowiedział się przeciwko stosowaniu zaledwie trzech z pierwszych 22 technologii medycznych, dla których wydano takie wskazówki (14%), chociaż stosowanie niektórych technologii zostało ograniczone. W późniejszym przeglądzie obejmującym lata 1999–2005 stwierdzono, że NICE sformułował negatywne zalecenia w przypadku 22 spośród 86 ocenianych technologii (19%), a prawie dwie trzecie z tych negatywnych rekomendacji wynikały z niedostatecznych dowodów skuteczności, a nie z niemożliwej do zaakceptowania efektywności kosztowej.
Dodaj do ulubionych