Streszczenie
Wyniki: Do metaanalizy włączono 15 randomizowanych badań kontrolowanych, w których uczestniczyły w sumie 2522 osoby. Nie stwierdzono istotnych różnic między atypowymi i typowymi lekami przeciwpsychotycznymi dotyczących odsetków odstawiania leków (iloraz szans [odds ratio, OR] 0,7, 95% przedział ufności (PU) 0,4 do 1,2) czy wpływu na objawy (standaryzowana średnia różnica [standarised mean difference, SMD] -0,1, 95% PU -0,2 do 0,02). Chorzy leczeni atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi przybrali na wadze średnio o 2,1 kg więcej niż pacjenci przyjmujący typowe neuroleptyki (95% PU 0,1-4,1), natomiast u osób leczonych typowymi lekami przeciwpsychotycznymi obserwowano więcej objawów pozapiramidowych (SMD -0,4, 95% PU -0,5 do -0,2).
Wnioski: Nie ma dowodów na różnice w skuteczności typowych i atypowych leków przeciwpsychotycznych, są natomiast niewątpliwe różnice dotyczące profilu działań niepożądanych.
W ostatniej dekadzie zwiększyło się stosowanie atypowych leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyków drugiej generacji) kosztem typowych leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyków pierwszej generacji) w leczeniu schizofrenii. Na podstawie metaanaliz wyników badań klinicznych dotyczących pacjentów z przewlekłą schizofrenią sugerowano ograniczone korzyści w zakresie skuteczności wynikające zestosowania nowych leków. W dwóch przeprowadzonych ostatnio dużych badaniach nie wykazano różnic między tymi dwiema grupami leków przeciwpsychotycznych. Co więcej, analizy ekonomiczne wzbudziły wątpliwości dotyczące stosunku skuteczności do kosztów dla tych nowszych leków. Koszty mają duże znaczenie w krajach o niewielkimi średnim dochodzie narodowym, szczególnie jeżeli, co sugerowano we wcześniejszych metaanalizach, koszt leczenia mógłby częściowo tłumaczyć odwrotną zależność między czasem trwania nieleczonej psychozy a dochodem narodowym w przeliczeniu na jednego mieszkańca. W tym kontekście sugerowano, że typowe leki przeciwpsychotyczne są równie przydatne w terapii schizofrenii jak leki atypowe.
Chorzy z pierwszym epizodem schizofrenii różnią się od osób, u których choroba ma charakter utrwalony, ponieważ odsetek dobrej reakcji objawowej na stosowane leczenie jest u nich większy. Co więcej, dawka leku przeciwpsychotycznego konieczna do uzyskania remisji objawów jest przeważnie mniejsza niż u chorych ze schizofrenią przewlekłą. Osoby z pierwszym epizodem psychozy są również bardziej podatne na wystąpienie objawów pozapiramidowych. Ich młodszy wiek powoduje także, że są zagrożone dłuższą ekspozycją na potencjalne powikłania metaboliczne związane ze stosowaniem nowszych leków przeciwpsychotycznych. Unikanie działań niepożądanych u osób rozpoczynających leczenie po raz pierwszy jest szczególnie istotne, ponieważ może wpływać na ich późniejszy stosunek do leków i ogólną postawę wobec leczenia psychiatrycznego. Dlatego leki przeciwpsychotyczne o łagodnym profilu działań niepożądanych mają przewagę w tej fazie schizofrenii. Jest to szczególnie istotne ze względu na duży odsetek (według opisów sięgający nawet 50%) niestosowania się do zaleceń w tej populacji. Szukając odpowiedzi na pytanie, czy w tej grupie chorych lepiej stosować atypowe, czy typowe leki przeciwpsychotyczne, w metaanalizie bazy Cochrane z 2003 roku nie znaleziono wystarczających dowodów, aby opracować takie zalecenia.
W Wielkiej Brytanii, w ostatnio zaktualizowanych wytycznych National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) zrezygnowano z wcześniejszego zalecenia dotyczącego stosowania atypowych leków przeciwpsychotycznych jako leków pierwszego rzutu u chorych z pierwszym epizodem psychozy. Autorzy przeprowadzili metaanalizę w celu porównania skuteczności i działań niepożądanych atypowych i typowych leków przeciwpsychotycznych we wczesnej fazie psychozy.
Dodaj do ulubionych