Streszczenie
Oczywiście istnieją sytuacje wyjątkowe, w których pomoc lekarska w realizacji zamiaru samobójczego wydaje się etycznie usprawiedliwiona i jest skrajnym przypadkiem opieki nad chorym. Stąd też pomoc w samobójstwie nie zawsze stoi w sprzeczności z etyką lekarską. Mimo to negatywne stanowisko niemieckiej izby lekarskiej wobec pomocy lekarskiej w samobójstwie chorych z otępieniem jest uzasadnione z uwagi na następstwa społeczne takiego postępowania. Niektóre odstępstwa od tych zasad, w przypadku indywidualnych decyzji i wyjątkowych sytuacji, mogą być usprawiedliwione, powinny jednak w przyszłości również podlegać kontroli prawnej. Bez wątpienia nie da się a priori ująć w przepisy prawne unormowań dotyczących wymaganej swobody działania lekarza w przypadku osób z otępieniem.
Słowa kluczowe
otępienie, cierpienie nie do zniesienia, pomoc lekarska w samobójstwie, podstawy prawne, aspekty etyczne
Trudne decyzje lekarskie dotyczące schyłku życia w chorobach otępiennych
Lekarze opiekujący się chorymi z otępieniem coraz częściej stawać będą w obliczu trudnych decyzji. I tak na przykład w razie późnych powikłań przewlekłej choroby lub podczas wystąpienia wtórnych zaburzeń somatycznych może pojawić się pytanie, czy dalsze podtrzymywanie życia jest właściwym postępowaniem terapeutycznym i czy istnieją dla niego wskazania lekarskie. Ponadto każdy chory ma prawo odrzucić propozycję zastosowania środków przedłużających życie lub zażądać wcześniejszej rezygnacji z ich stosowania, i to nie tylko na podstawie aktualnego oświadczenia woli, ale według (w Niemczech) zarządzenia dotyczącego praw pacjenta, które weszło w życie w ubiegłym roku, także na podstawie pisemnego pełnomocnictwa dokonanego w stanie umożliwiającym podejmowanie świadomych decyzji lub, wedle niedawno ogłoszonego orzeczenia niemieckiego sądu BGH (Bundesgerichthof) na podstawie wiarygodnego udowodnionego ustnego oświadczenia woli, wyrażonego bezpośrednio przed rozpoznaniem choroby. Dlatego prawo do decydowania o samym sobie w przypadku chorych na otępienie należy respektować niezależnie od stadium choroby, w przypadku gdy zaniechanie stosowania środków podtrzymujących będzie się wiązało bezpośrednio z wystąpieniem zgonu. Jednocześnie w takich przypadkach dotyczących rezygnacji, zgodnie z wcześniejszym oświadczeniem pacjenta, z interwencji mających na celu podtrzymanie życia, często nie daje się stwierdzić z całą pewnością, czy dana osoba, dysponując aktualnymi informacjami o swoim stanie, podtrzymałaby swoją decyzję o rezygnacji z leczenia.
Dodaj do ulubionych