Streszczenie

Tlenek węgla (CO) jest bezbarwnym, bezwonnym gazem powstającym podczas niecałkowitego spalania produktów opałowych, takich jak węgiel kamienny, drewno, torf, węgiel drzewny czy oleje.
Objawy zatrucia tlenkiem węgla to zazwyczaj nieswoiste objawy grypopodobne. Zatrucie może również charakteryzować się różnorodnymi objawami neurologicznymi, a głównym czynnikiem wpływającym na obraz kliniczny wydaje się intensywność ekspozycji. Śmiertelne stężenie karboksyhemoglobiny (COHb) jest zmienne i trudne do oszacowania. Dostępne są również dowody na uszkodzenie oksydacyjne ośrodkowego układu nerwowego (OUN) będące konsekwencją peroksydacji lipidów. W następstwie stresu oksydacyjnego pojawiają się zaburzenia przewodnictwa nerwowego, a opóźnienia przekaźnictwa impulsów nerwowych są skutkiem uszkodzeń mieliny i białek podstawowych. Śmierć neuronów jest następstwem różnych mechanizmów, takich jak hipoksja, uwalnianie aminokwasów pobudzających (np. glutaminianu) oraz apoptoza.
Przyczyny zatruć CO są zróżnicowane, powszechne wydają się zatrucia przypadkowe oraz celowe. Ofiarami zatruć CO są zazwyczaj młodzi dorośli, jak również osoby w średnim wieku. Według Cobba i Etzel celowe zatrucia CO występują częściej wiosną, natomiast zatrucia przypadkowe są powszechniejsze w zimie. Najczęstszymi przyczynami przypadkowych zatruć jest wadliwe działanie urządzeń, takich jak piece, wózki widłowe, piły spalinowe, podgrzewacze wody, łodzie, grzejniki pokojowe, kuchenki, a także chlorek metylenu w urządzeniach do usuwania farby i pożary. Zatrucie tlenkiem węgla zdarza się także wtedy, gdy dochodzi do uwięzienia pojazdu w śniegu i w rezultacie zatkania rury wydechowej. Każdego roku w Stanach Zjednoczonych, dochodzi do około 40 000 przyjęć na oddziały ratunkowe spowodowanych zatruciem CO9 i do 800 zgonów. Rzeczywiste rozpowszechnienie może być jeszcze większe, ponieważ niektóre zatrucia są wykrywane podczas badań autopsyjnych. Dorośli w średnim wieku oraz osoby z współistniejącymi chorobami serca i płuc są bardziej zagrożeni zgonem w wyniku zatrucia CO.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (600 KB)