Streszczenie
Zaburzenia osobowości u nastolatków są pojęciem złożonym. Z jednej strony, patologia osobowości może być trudna do odróżnienia od normalnej rozwojowej nietrwałości i niestabilności. Perspektywa rozwojowa zmusza do otwartości w postrzeganiu trajektorii patologii i równowagi między odpornością a czynnikami podatności. Z drugiej strony, wydaje się, że u niewielkiej podgrupy młodych osób występuje kształtujący się obraz psychopatologiczny przypominający zaburzenia osobowości u dorosłych. W tym przypadku wczesne rozpoznanie może prowadzić do podjęcia wczesnych interwencji, co wpływa na poprawę rokowania. Wyzwaniem jest jednak właściwe rozpoznanie. Mylne rozpoznanie zaburzeń osobowości u młodej osoby może odwrócić uwagę od interwencji wpływających na poprawę warunków domowych, a także stygmatyzować młodego człowieka w sposób ostatecznie przyczyniający się do nasilenia jego problemów. W tym artykule autorzy szczegółowo przeanalizują te problemy, wykorzystując doświadczenie z pracy na stacjonarnym oddziale zabezpieczającym dla młodych pacjentów.
Trudności w rozpoznawaniu zaburzeń osobowości w okresie dojrzewania
Głównym elementem dyskusji dotyczącej rozpoznawania zaburzeń osobowości w okresie dojrzewania jest spór między uważającymi, że do początku dorosłości osobowość nie jest w pełni ukształtowana, a tymi, którzy są zdania, że pewne cechy osobowości są obecne i stabilne od wczesnego dzieciństwa.
CIĄGŁOŚĆ I CECHY
Caspi i wsp. podsumowali teorie rozwoju osobowości i ciągłości od dzieciństwa do wieku dorosłego. Niektóre zespoły cech występujących u dorosłych, takie jak neurotyczność, ekstrawersja, sumienność, życzliwość i otwartość (tzw. wielka piątka cech osobowości) były identyfikowane u dzieci w wieku przedszkolnym. Ich obecność u dzieci pozwala przewidzieć zachowania tych dzieci w przyszłości, co przemawiałoby za ciągłością pewnych cech. W innych badaniach opisywano podłużną zależność między zachowaniami u dzieci a cechami osobowości i cechami osobowości u dorosłych.
Najważniejszym zarzutem wobec teorii osobowości w okresie dojrzewania opartej na cechach jest to, że wydaje się redukcjonistyczna i nie tłumaczy, w jaki sposób osobowość zmienia się w czasie. Badania prospektywne dotyczące cech „wielkiej piątki” u dzieci przeważnie wykorzystują wyniki uzyskane z doniesień dotyczących dorosłych, które mogą odzwierciedlać bardziej osobowość i nastrój u dorosłych niż cechy charakteryzujące dzieci.
ZMIANA I ROZWÓJ
Zmiana osobowości od okresu dojrzewania do dorosłości jest bardzo często opisywana w różnych badaniach dotyczących całego życia i badaniach obserwacyjnych. Dostępne są także dowody na to, że cechy osobowości i rozpoznanie mogą ulegać istotnym zmianom w dzieciństwie i wczesnej fazie okresu dojrzewania (10-15 r.ż.), natomiast w późniejszej fazie okresu młodzieńczego (16-21 r.ż.) zmiany są znacznie mniejsze, a stabilność większa.
Dodaj do ulubionych