Od „schizofrenii” do „zaburzenia jedności ja”. Przyczyny i następstwa przemianowania pojęcia schizofrenia w Japonii w 2002 roku

W tym artykule opisano przebieg procesu zmiany nazewnictwa w Japonii. Przedstawiono jego kulisy oraz przeanalizowano oczekiwania japońskich lekarzy, pacjentów i ich rodzin związane z tą zmianą. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, jak dalece japoński model mógłby być wzorcem realizacji takiej zmiany oraz ocena następstw potencjalnej nowej nomenklaturowej lub nozologicznej definicji dla pojęcia psychozy w procesie weryfikacji klasyfikacji ICD-10i DSM-IV. Sêshin Bunretsu ByôNazwa „schizofrenia” wprowadzona przez Eugena Bleuleraw 1911 roku do określenia zespołu zaburzeń psychicznychzwiązanych z zaburzeniami myślenia, afektu, woli i działania,struktury ja oraz wielu innych objawów, co Kraeplin jużwcześniej określał pojęciem „dementia praecox”, zostaław 1937 roku przetłumaczona na japoński jako Sêshin BunretsuByô. Przy czym „Bunretsu” znaczy „rozpadnięty” i odpowiadazawartym w określeniu „schizofrenia” greckiemu„schize-in” (dzielić, rozpadać). „Sêshin” znaczy „umysł, duch”i odpowiada greckiemu „phren”. „Byô” znaczy „choroba”.5Tłumaczenie odbiega jednak nieco od zwyczajowego znaczeniasłowa „schizofrenia”. Za Bleulerem to pojęcie oznaczastan chorobowy przejawiający się tym, że słowa są niewłaściwieze sobą powiązane lub skojarzone, przez co wypowiedź w sensiemyślowym jest niejasna, chociaż poszczególne fragmentysą zrozumiałe. Stąd też bleulerowski termin „schizofrenia” nieoznacza, że umysł lub dusza chorego jest całkowicie rozszczepionaczyli zniszczona, raczej chodzi o rozluźnienie związkówkojarzeniowych, które nie są już spójnie powiązane. Japońskieokreślenie Sêshin Bunretsu Byô przedstawia jednak wyraźniebardzo negatywny i niezbyt trafny obraz choroby. Jego treśćkonotuje, że schizofrenia prowadzi do zniszczenia umysłulub duszy oraz że jest to choroba nieuleczalna.6