Sonda

Groźbą czy prośbą – jak motywować chorego na cukrzycę

Iwona Dudzik

Niektórzy pacjenci fałszują wyniki badań, inni otwarcie odmawiają leczenia. Cukrzyca nie boli, ale nieleczona może mieć tragiczne skutki. Poprosiliśmy wybitnych specjalistów, aby zdradzili swoje tricki, jak skutecznie motywować do leczenia nawet najbardziej opornych chorych.

Prof. dr hab. med. Maria Górska, kierownik Kliniki Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych USC w Białymstoku

Zmotywowanie pacjenta chorego na cukrzycę jest olbrzymim wyzwaniem i w znacznym stopniu decyduje o sukcesie terapeutycznym.

W chwili rozpoznania choroby lekarz ma obowiązek przekazać pacjentowi wiedzę o schorzeniu. Im lepiej chory wszystko zrozumie, tym bardziej otworzy się na proponowane leczenie. Tymczasem lekarz ma dziś mało czasu, jego kontakt z pacjentem jest bardzo krótki. Bada, ocenia powikłania, wybiera metodę leczenia. Aby poznać otoczenie pacjenta oraz jego warunki materialne i wykorzystać tę wiedzę do motywacji pacjenta, potrzeba więcej czasu. To głównie zadanie dla edukatorek.

Jedną z metod motywacji chorego jest przedstawienie mu bardzo poważnych powikłań tej choroby. Jednak straszenie jest motywacją negatywną, sięgamy po nią w ostateczności. Staramy się szukać argumentów pozytywnych. Dobrą metodą, w przypadku pacjentów z cukrzycą typu 1, jest podawanie przykładu osób, które mimo choroby wiele w życiu osiągnęły, np. sportowców wyczynowych. Jest to skuteczny sposób, pod warunkiem że mamy z pacjentem dobry kontakt, nie ma on depresji.

Kiedy człowiek dowiaduje się, że zaczął chorować na chorobę przewlekłą, która będzie mu towarzyszyła całe życie, czuje wielkie obciążenie. W pierwszym momencie często obserwujemy pogorszenie kontaktu, negację, brak akceptacji choroby, co jest dużą barierą w motywowaniu. W takiej sytuacji potrzebny jest czas. Należy pokazywać choremu, że może skończyć studia, dostać dobrą pracę, rozwijać się i osiągać wszystko to, co zdrowy człowiek.

Doświadczony lekarz potrafi też ocenić, kiedy pacjent jest bliski załamania się i ma cechy depresji. Diabetolog nie jest jednak przygotowany do leczenia depresji, która często towarzyszy chorobom przewlekłym i może uniemożliwić zmotywowanie chorego.

Dlatego proponujemy kontakt z psychologiem klinicznym, który rozmawia ze wszystkimi pacjentami. Mamy też ankiety, pomocne w ocenie tendencji chorego do depresji. W trudniejszych przypadkach prosimy o pomoc psychiatrę i włączamy farmakoterapię. To nam pomaga w uzyskaniu lepszego kontaktu, motywacji i efektów leczenia.

Prof. dr hab. med. Elżbieta Bandurska-Stankiewicz, ordynator Oddziału Klinicznego Endokrynologicznego, Diabetologicznego i Chorób Wewnętrznych WSS w Olsztynie

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Prof. dr hab. med. Maria Górska, kierownik Kliniki Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych USC w Białymstoku

Zmotywowanie pacjenta chorego na cukrzycę jest olbrzymim wyzwaniem i w znacznym stopniu decyduje o sukcesie terapeutycznym.

Prof. dr hab. med. Elżbieta Bandurska-Stankiewicz, ordynator Oddziału Klinicznego Endokrynologicznego, Diabetologicznego i Chorób Wewnętrznych WSS w Olsztynie

Edukacja, edukacja, edukacja – innego narzędzia nie mamy. Jeśli pacjent nie zrozumie, co to jest cukrzyca i zagrożenia wynikające z choroby, [...]

Dr hab. med. Paweł Piątkiewicz, Kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych, Diabetologii i Endokrynologii II Wydziału Lekarskiego Warszawski Uniwersytet Medyczny

Dobrym motywatorem jest uświadamianie chorym, jak ważnym problemem w dzisiejszych czasach jest cukrzyca. Dobrze jest nawiązać kontakt, aby przekazać im wiedzę [...]

Dr n. med. Dorota Pisarczyk-Wiza, adiunkt Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

Pacjent z rozpoznaną cukrzycą typu 2 już od początku choroby powinien być zaangażowany w proces terapeutyczno-leczniczy. Rozpoczyna bowiem walkę o zdrowe [...]

Ppłk dr n. med. Jacek Rzeszotarski, zastępca komendanta 10 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w Bydgoszczy, Oddział Kliniczny Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Kliniki Chorób Wewnętrznych

Cukrzyca nie boli, często więc pacjenci zgłaszają się po raz pierwszy, kiedy już są powikłania. Zwracam im uwagę, jak ważny jest [...]

Prof. dr hab. med. Małgorzata Muc-Wierzgoń, kierownik Oddziału Chorób Wewnętrznych Katedry i Szpitala Specjalistycznego w Bytomiu

Jak motywować pacjenta? Edukacja i profilaktyka są ściśle wypisane w procedury działania każdego lekarza. Metoda sprowadza się do ciągłego powtarzania tego [...]