Unikamy powikłań

Przygotowanie kobiety z cukrzycą do zabiegu operacyjnego

Dr hab. med. Mariusz Jasik

II Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii WUM

Adres do korespondencji: Dr hab. med. Mariusz Jasik, II Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii WUM, ul. Karowa 2, 00-315 Warszawa, e-mail: mariusz.jasik@wum.edu.pl

Występowanie cukrzycy u kobiet wiąże się z koniecznością zastosowania dodatkowych procedur podczas zabiegów chirurgicznych w celu ograniczenia ryzyka rozwoju powikłań oraz śmiertelności około- i pooperacyjnej.

Kobietom z cukrzycą podczas zabiegów chirurgicznych towarzyszy zwykle zwiększona reakcja na stres, hiperglikemia, diureza osmotyczna oraz hipoinsulinemia, które mogą prowadzić do kwasicy ketonowej lub stanu hiperglikemiczno-hiperosmolalnego. Obecność hiperglikemii powoduje osłabienie czynności leukocytów i dczas zabiegów chirurgicznych towarzyszy zwykle zwiększona reakcja na stres, hiperglikemia, diureza osmotyczna oraz hipoinsulinemia, które mogą prowadzić do kwasicy ketonowej lub stanu hiperglikemiczno-hiperosmolalnego. Obecność hiperglikemii powoduje osłabienie czynności leukocytów i opóźnienie gojenia ran.

W celu właściwego przygotowania pacjentek z cukrzycą do zabiegu operacyjnego niezbędna jest optymalizacja kontroli metabolicznej poprzez wnikliwe monitorowanie glikemii oraz właściwe stosowanie płynów, elektrolitów i insuliny.[1]

Operacja kobiet chorych na cukrzycę powinna być zaplanowana odpowiednio wcześniej. Zaleca się przeprowadzenie badań umożliwiających ocenę kontroli metabolicznej cukrzycy i analizę obecności jej powikłań. Pacjentki przed planowym zabiegiem operacyjnym powinny:

  • spełniać kryteria optymalnego wyrównania metabolicznego cukrzycy,
  • mieć możliwość odbycia konsultacji diabetologicznej i internistycznej.[2]


Jeśli chore nie są właściwie wyrównane metabolicznie, lekarz prowadzący terapię cukrzycy powinien ją zmodyfikować, a w przypadku trudności skierować pacjentki do szpitala w celu poprawy kontroli glikemii.

NAJWAŻNIEJSZE REKOMENDACJE

Stężenie HbA1c powyżej 8,5 proc. jest wskazaniem do odroczenia planowanego zabiegu operacyjnego u pacjentek z cukrzycą.

U kobiet leczonych insuliną przed zabiegiem operacyjnym nie wolno przerywać insulinoterapii, a u chorych na cukrzycę typu 2 wcześniej leczonych doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi należy zazwyczaj czasowo zastosować insulinoterapię.

W okresie okołozabiegowym zalecane są docelowe wartości glikemii w zakresie 100-180 mg/dl. Normalizacja wyrównania metabolicznego cukrzycy u pacjentek w okresie okołozabiegowym ogranicza ryzyko powikłań i zgonu. U kobiet w ciężkim stanie ogólnym, żywionych parenteralnie, zalecane jest leczenie insuliną podawaną dożylnie w dawce zależnej od glikemii.

PRZEDOPERACYJNE BADANIE PACJENTEK CHORYCH NA CUKRZYCĘ

Przedoperacyjne badanie kobiet chorych na cukrzycę obejmuje:

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

PRZEDOPERACYJNE BADANIE PACJENTEK CHORYCH NA CUKRZYCĘ

Przedoperacyjne badanie kobiet chorych na cukrzycę obejmuje:

Uwaga!

Zwykle wymagane jest zaświadczenie od lekarza pierwszego kontaktu dotyczące występowania przewlekłych chorób i stosowanej farmakoterapii pomocne dla anestezjologa, który podejmuje decyzje [...]

UWAGA!

Jeśli u pacjentki chorej na cukrzycę nie wykonano wszystkich badań w trybie ambulatoryjnym, należy je bezwzględnie zrealizować i dokonać analizy przed [...]

POSTĘPOWANIE W OKRESIE POOPERACYJNYM

Insulinoterapię z zastosowaniem wielokrotnych wstrzyknięć insuliny lub za pomocą osobistej pompy insulinowej należy rozpocząć równocześnie z rozpoczęciem żywienia doustnego i utrzymywać [...]

OPERACJE ZE WSKAZAŃ NAGŁYCH

U kobiet chorych na cukrzycę w przypadkach zamiaru przeprowadzenia zabiegów operacyjnych w trybie pilnym należy wykluczyć występowanie objawów otrzewnowych w następstwie [...]

UWAGI DOTYCZĄCE CZASOWYCH OGRANICZEŃ W STOSOWANIU METFORMINY

Po przebyciu ostrego zespołu wieńcowego metforminę można zastosować przed ukończeniem hospitalizacji u pacjentek z cukrzycą typu 2 z nadwagą lub otyłością [...]

WSKAZANIA DO CZASOWEJ INSULINOTERAPII

Zalecenia do czasowej insulinoterapii u pacjentek chorych na cukrzycę są w następujących przypadkach:

WYBRANE ASPEKTY POSTĘPOWANIA

W okresie pooperacyjnym dobre wyrównanie metaboliczne z zastosowaniem insulinoterapii zapewnia: