Niewydolność serca

Redaktor działu: prof. dr hab. n. med. Jadwiga Nessler Klinika Choroby Wieńcowej, Instytut Kardiologii, Collegium Medicum, UJ, Kraków

Znaczenie peptydów natriuretycznych w cukrzycy

Jadwiga Nessler,1 Bohdan Nessler2

1 Klinika Choroby Wieńcowej, Instytut Kardiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Kraków

2 Zakład Ratownictwa Medycznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, Kraków

Adres do korespondencji: prof. dr hab. med. Jadwiga Nessler, Klinika Choroby Wieńcowej, Instytut Kardiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II, ul. Prądnicka 80, 31-202 Kraków, e-mail: jnessler@interia.pl

Kardiologia po Dyplomie 2013; 12 (1): 14-20

Wprowadzenie

Zachorowalność na cukrzycę typu 2 na całym świecie stopniowo wzrasta, obejmując m.in. 3-5% populacji krajów Europy Zachodniej [1]. Zaburzenia gospodarki węglowodanowej zwiększają ryzyko wystąpienia takich powikłań sercowo-naczyniowych, jak różne postacie choroby niedokrwiennej serca (w tym ostre zespoły wieńcowe), niewydolność serca czy udary niedokrwienne mózgu [2]. Wśród osób z cukrzycą typu 2 choroby układu krążenia pochodzenia miażdżycowego są przyczyną ponad 70% zgonów, stając się obecnie znaczącym problemem zdrowia publicznego [3]. Schorzenia układu krążenia, będące konsekwencją cukrzycy, obejmują szerokie spektrum stanów klinicznych – od bezobjawowego niedokrwienia do klinicznie jawnej postaci niewydolności krążenia [4]. Ok. 15-25% osób z zastoinową niewydolnością serca (congestive heart failure, CHF) ma cukrzycę i sugeruje się, że cukrzyca może odgrywać ważną rolę w patogenezie, rokowaniu i odpowiedzi na leczenie chorych z CHF [1]. Powikłania mikronaczyniowe występują coraz częściej u osób z przedklinicznymi postaciami cukrzycy (upośledzeniem tolerancji glukozy czy podwyższonym stężeniem glukozy na czczo) [5].

Wczesne rozpoznanie chorób układu krążenia w cukrzycy ma ogromne znaczenie z uwagi na możliwość wdrożenia odpowiedniego leczenia. Badania przesiewowe powinny więc obejmować możliwie wielu diabetyków. W ostatnich latach trwają poszukiwania klinicznie przydatnych biochemicznych markerów powikłań sercowo-naczyniowych u osób z cukrzycą pozwalających na wczesne rozpoznanie zagrożonych chorych [1,4,5].

Peptydy natriuretyczne w chorobach układu krążenia

Peptydy natriuretyczne (natriuretic peptide, NP) są grupą białek syntetyzowanych i wydzielanych przez serca ssaków. Pierwotnymi regulatorami ich wydzielania są: zwiększone ciśnienie wewnątrzsercowe oraz wzmożone napięcie ścian przedsionków i komór serca.

NP wykazują działanie moczopędne i natriuretyczne oraz rozkurczają mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, przez co zmniejszają obciążenie wstępne i następcze serca, biorąc udział w regulacji gospodarki płynowej i ciśnienia krwi [4]. Działają również na układ hormonalny i nerwowy. Wpływ neurohormonalnej regulacji krążenia polega głównie na antagonizmie z układem renina-angiotensyna-aldosteron [6].

Do grupy peptydów natriuretycznych należą: przedsionkowy peptyd natriuretyczny (atrial natriuretic peptide, ANP), peptyd natriuretyczny typu B (brain natriuretic peptide, BNP), peptyd natriuretyczny typu C (C-type natriuretic peptide, CNP), urodyl...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Peptydy natriuretyczne w chorobach układu krążenia

Peptydy natriuretyczne (natriuretic peptide, NP) są grupą białek syntetyzowanych i wydzielanych przez serca ssaków. Pierwotnymi regulatorami ich wydzielania są: zwiększone ciśnienie [...]

Wpływ cukrzycy na czynność serca

Jednym z najważniejszych sercowo-naczyniowych powikłań cukrzycy jest niewydolność serca. Cukrzyca typu 2 ok. 2-5-krotnie zwiększa ryzyko rozwoju niewydolności krążenia (heart failure, HF) [14] (2-krotnie [...]

Rola peptydów natriuretycznych u chorych z cukrzycą

Według niektórych autorów BNP i NT-proBNP są dobrymi markerami diagnostycznymi i prognostycznymi u diabetyków z HF [15] i mogą być przydatne u [...]

Peptydy natriuretyczne w bezobjawowej dysfunkcji lewej komory u chorych na cukrzycę

Wyniki różnych badań klinicznych dokumentują rolę BNP i NT-proBNP jako markerów przydatnych do wykrywania skurczowych i rozkurczowych zaburzeń funkcji miokardium. Podwyższone [...]

Peptydy natriuretyczne a dysfunkcja rozkurczowa w niedostatecznie kontrolowanej cukrzycy

W piśmiennictwie obecne są także doniesienia o wyższych stężeniach BNP lub NT-proBNP u osób z dysfunkcją rozkurczową w przypadku niedostatecznie kontrolowanej [...]

Peptydy natriuretyczne w rozpoznawaniu subklinicznych postaci miażdżycy

Senmaru i wsp. badali przydatność NT-proBNP jako markera subklinicznej miażdżycy u chorych z cukrzycą typu 2. Autorzy wykazali, że stężenie NT-proBNP dodatnio [...]

Prognostyczne znaczenie peptydów natriuretycznych typu B u chorych z cukrzycą

Są także doniesienia na temat związku podwyższonego stężenia NT-proBNP u pacjentów z cukrzycą typu 2 z większą śmiertelnością ogólną oraz z przyczyn [...]

Znaczenie oznaczania peptydów natriuretycznych u chorych na cukrzycę z ostrą zdekompensowaną niewydolnością serca

Jak wynika z badania ADHERE, 44% wszystkich hospitalizowanych z powodu ostrej zdekompensowanej niewydolności krążenia chorych ma cukrzycę [48]. W ostatnim doniesieniu Breathing [...]

Podsumowanie

Badania nad kardiomiopatią cukrzycową i związaną z nią niewydolnością rozkurczową lewej komory pozwoliły poznać związek przyczynowy i patomechanizmy zachodzące w mięśniu [...]