Przeznaczyniowe zamykanie uszka lewego przedsionka szansą na zmniejszenie ryzyka udaru mózgu

dr n. med. Urszula Ablewska1
prof. nadzw. dr hab. n. med. Tomasz Hryniewiecki1
prof. dr hab. n. med. Marcin Demkow2
prof. dr hab. n. med. Adam Witkowski3

1 Klinika Wad Nabytych Serca, Instytut Kardiologii, Warszawa
2 Klinika Choroby Wieńcowej i Strukturalnych Chorób Serca, Instytut Kardiologii, Warszawa
3 Klinika Kardiologii i Angiologii Inwazyjnej, Instytut Kardiologii, Warszawa

Adres do korespondencji: dr n. med. Urszula Ablewska, Klinika Wad Nabytych Serca Instytutu Kardiologii, ul. Alpejska 42, 04-628 Warszawa

Przedruk z „Medycyny po Dyplomie” 2014; 11-12(224-225): 75-80

U pacjentów z migotaniem przedsionków zatory są częstą przyczyną zgonu i inwalidztwa. Głównym źródłem materiału zatorowego jest uszko lewego przedsionka serca. Przezskórne metody obliteracji uszka lewego przedsionka serca są nową metodą profilaktyki niedokrwiennego udaru mózgu u tych chorych.

Wprowadzenie

Zatory są częstą przyczyną zgonu i inwalidztwa chorych z migotaniem przedsionków, wadami serca i protezami zastawek. Dotyczą one najczęściej tętnic mózgowych, powodując udar mózgu, jak również tętnic narządów wewnętrznych i kończyn, powodując ich ostre niedokrwienie. W tych przypadkach materiał zatorowy pochodzi z jam lewego serca, a stosunkowo rzadko z jam prawego serca. Zator paradoksalny jest rzadkim zjawiskiem, polegającym na przemieszczeniu się materiału zatorowego z układu żylnego do tętnic obwodowych poprzez połączenie między przedsionkami lub komorami.

Uszko lewego przedsionka serca (ULP) jest głównym źródłem materiału zatorowego u pacjentów z migotaniem przedsionków. Sprzyja temu budowa anatomiczna: kształt wydłużonego wyrostka o wąskiej podstawie oraz pokryte mięśniami grzebieniastymi wnętrze, tworzące rodzaj swoistego labiryntu. Dodatkowo brak hemodynamicznie efektywnego skurczu przedsionków w czasie arytmii utrudnia odpływ krwi z ULP i doprowadza do formowania się skrzeplin. Szacuje się, że 90% skrzeplin odpowiedzialnych za niedokrwienny udar mózgu pochodzi z ULP.1,2 Dlatego też jego zamknięcie wydaje się logiczną metodą zapobiegania tworzeniu się skrzeplin, zwłaszcza że stosowana od wielu lat terapia przeciwzakrzepowa nie zawsze jest skuteczna, nie zawsze może być wdrożona czy kontynuowana, a także często niesie za sobą groźne powikłania.

Przezskórne metody obliteracji ULP są nową metodą profilaktyki niedokrwiennego udaru mózgu u chorych z migotaniem przedsionków.

Migotanie przedsionków

Migotanie przedsionków (AF – atrial fibrillation) jest najczęstszą arytmią i dotyczy aż 2-2,4% dorosłej populacji. Częstość tego zaburzenia rytmu rośnie z wiekiem i przekracza 9% w populacji pacjentów po 80 r.ż.3 Mimo wiedzy na temat tej arytmii, rozwoju i postępów farmakologii leczenie migotania przedsionków jest absolutną porażką kardiologii naszych czasów. Martwi to, zwłaszcza że w ciągu ostatnich 20-30 lat częstość migotania przedsionków systematycznie wzrasta. Migotanie przedsionków może być izolowaną chorobą lub współistniejącą z innymi schorzeniami układu krążenia, takimi jak: nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa, niewydolność serca, wrodzone czy nabyte wady serca.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Powikłania zakrzepowo-zatorowe jako konsekwencja migotania przedsionków

Przyczyną powikłań zakrzepowo-zatorowych jest głównie lewy przedsionek, którego czynność mechaniczna w czasie migotania jest zniesiona. Etiopatogenezę powikłań zakrzepowo-zatorowych w przebiegu AF [...]

Leczenie przeciwzakrzepowe migotania przedsionków

Ocena ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych i właściwa ich profilaktyka jest nadrzędną strategią postępowania u wszystkich pacjentów z migotaniem przedsionków. Skuteczność tego leczenia [...]

Zalecenia European Society of Cardiology (ESC) dotyczące zapobiegania powikłaniom zakrzepowo-zatorowym w niezastawkowym migotaniu przedsionków

Według wytycznych ESC zobowiązani jesteśmy do:

Obliteracja uszka lewego przedsionka

Skrzepliny w ULP występują 3-6-krotnie częściej niż w pozostałej części przedsionka. Długotrwałe leczenie przeciwzakrzepowe jest zawsze wyzwaniem dla każdego lekarza i [...]

Podsumowanie

Udar mózgu czy TIA będące najczęstszym powikłaniem migotania przedsionków są jednocześnie najsilniejszymi niezależnymi czynnikami ryzyka wystąpienia kolejnego incydentu zakrzepowo-zatorowego i zwiększa [...]