Temat numeru

Hiperlipidemia u dzieci i młodzieży

lek. Dominika Dąbrowska
dr n. med. Daniel Śliż
prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz

III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii II Wydziału Lekarskiego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: lek. Dominika Dąbrowska, III Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii II Wydziału Lekarskiego, Warszawski Uniwersytet Medyczny, e-mail: dominikaw86@gmail.com

Zaburzenia gospodarki lipidowej, będące zwykle wypadkową stylu życia, stanowią czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Jeśli jednak zostaną odpowiednio wcześnie rozpoznane i poddane leczeniu, może to odmienić przebieg procesu miażdżycowego. W niniejszej publikacji omówiono najważniejsze aspekty leczenia dyslipidemii wśród dzieci i młodzieży.

Wprowadzenie

Zaburzenia lipidowe to istotny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Proces miażdżycowy może rozpocząć się już w dzieciństwie i ma bezpośredni związek z zaburzeniami lipidowymi, w tym z wysokim całkowitym stężeniem cholesterolu, wysokim stężeniem jego najbardziej aterogennej frakcji, czyli lipoprotein o niskiej gęstości (LDL – low density lipoprotein), wysokim stężeniem triglicerydów (TG) oraz niskim stężeniem cholesterolu frakcji lipoprotein o dużej gęstości (HDL – high density lipoprotein). Badania epidemiologiczne wskazują, że wśród dzieci i młodzieży systematycznie wzrasta częstość występowania czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, tj. cukrzycy, dyslipidemii, otyłości oraz nadciśnienia tętniczego.1 Odpowiednio wczesne rozpoznanie oraz leczenie dzieci i młodzieży obciążonych tymi czynnikami ryzyka może odmienić przebieg procesu miażdżycowego. Z tego powodu tak ważna staje się rola powszechnych badań przesiewowych, pozwalających na wczesną identyfikację dzieci i młodzieży z nieprawidłowym stężeniem lipidów.2,3 W zależności od ryzyka chorób sercowo-naczyniowych należy wdrażać odpowiednie postępowanie terapeutyczne, którego pierwszym etapem jest modyfikacja stylu życia, a u dzieci z towarzyszącymi innymi czynnikami ryzyka, tj. otyłością czy cukrzycą, ewentualne włączenie farmakoterapii.

Klasyfikacja

Dyslipidemia to zespół zaburzeń metabolicznych objawiający się nieprawidłowym stężeniem lipidów i lipoprotein. Rozwój zaburzeń lipidowych zależy od wielu czynników, głównie środowiskowych, tj. aktywności fizycznej i nawyków żywieniowych, a w mniejszym stopniu od czynników genetycznych. Hiperlipidemie o podłożu genetycznym zazwyczaj mogą zostać rozpoznane wcześniej niż hiperlipidemie wtórne. Im wcześniejszy początek zaburzeń lipidowych, tym silniejsza ich korelacja z podłożem genetycznym. Dzięki rozwojowi badań genetycznych w tym zakresie hiperlipidemie podzielono na wtórne (wynikające z chorób wątroby, nerek, chorób spichrzeniowych i innych) oraz pierwotne (głównie uwarunkowane genetycznie). Wśród postaci hiperlipidemii pierwotnych można wyróżnić:

  • choroby dziedziczone monogenowo: rodzinną hipercholesterolemię (FH – familial hypercholesterolemia), rodzinną hipertriglicerydemię i rodzinną hiperlipidemię złożoną
  • choroby dziedziczone wielogenowo: zespół pospolitej wielogenowej hipercholesterolemii
  • formę niedziedziczną: sporadyczną hipertriglicerydemię.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wykrywanie zaburzeń lipidowych

Powszechne badania przesiewowe w kierunku zaburzeń gospodarki lipidowej do niedawna nie były zalecane. Obawiano się stygmatyzacji dziecka i wzbudzania nieuzasadnionych lęków [...]

Terapia zaburzeń gospodarki lipidowej

Pierwszym etapem leczenia w każdym z ww. przypadków zaburzeń gospodarki lipidowej jest zmiana stylu życia. Zgodnie z rekomendacjami ekspertów National Heart, [...]

Podsumowanie

Miażdżyca to choroba mogąca rozpocząć się już w dzieciństwie, wykazująca silny związek z rozwojem chorób sercowo-naczyniowych w życiu dorosłym. Wczesna identyfikacja [...]