Zaburzenia rytmu i przewodzenia

Redaktor działu: dr hab. n. med. Radosław Lenarczyk Katedra Kardiologii, Wrodzonych Wad Serca i Elektroterapii SUM, Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze

Zaburzenia rytmu serca – kogo nie należy kierować na ablację?

prof. dr hab. n. med. Piotr Kułakowski

Klinika Kardiologii CMKP, Warszawa

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Piotr Kułakowski, Klinika Kardiologii CMKP, Warszawa, e-mail: kulak@kkcmkp.pl

Niniejszy artykuł poświęcony jest wyborowi kandydatów do zabiegu ablacji. Autor przedstawił własne stanowisko dotyczące tego, jakich chorych z wybranymi zaburzeniami rytmu serca (m.in. nawrotny częstoskurcz węzłowy, typowe trzepotanie przedsionków, migotanie przedsionków) nie kwalifikowałby do ablacji.

Wprowadzenie

Ablacja podłoża arytmii serca jest atrakcyjną i nowoczesną metodą leczenia. Jako jedna z nielicznych procedur umożliwia całkowite usunięcie źródła arytmii i wyleczenie chorego. Nie da się tego osiągnąć za pomocą farmakoterapii, która jest leczeniem objawowym, a tylko częściowo – za pomocą modyfikacji czynników sprzyjających arytmii, jak np. w przypadku migotania przedsionków (AF – atrial fibrillation). Nic więc dziwnego, że w ciągu ostatnich 25 lat ablacja stała się główną metodą leczenia wielu arytmii serca, wypierając niemal całkowicie o wiele bardziej inwazyjne leczenie kardiochirurgiczne oraz ograniczając – na tyle, na ile to możliwe – stosowanie leków antyarytmicznych.

Jak w każdej metodzie leczenia jednym z warunków sukcesu ablacji jest odpowiedni dobór kandydatów do zabiegu. W podjęciu decyzji pomagają wytyczne, których autorzy starali się możliwie jednoznacznie określić wskazania i przeciwwskazania do zabiegu. Drugi ważny element to wiedza, doświadczenie i umiejętności operatora – nie wszystkie ablacje mogą być wykonywane przez każdego elektrofizjologa. Tę kwestię (oprócz zdrowego rozsądku i nadzoru) regulują częściowo certyfikaty umiejętności i stopnie specjalizacji. Wreszcie trzeci element to oczywiście pacjent i jego wola – czy zdecyduje poddać się inwazyjnej i niewolnej od powikłań procedurze. Wymienione trzy elementy przesądzają o wyborze leczenia: ablacja czy też inna metoda. Biorąc je pod uwagę, autor niniejszego artykułu przedstawił własne stanowisko dotyczące tego, kogo nie kierowałby na ablację.

Nawrotny częstoskurcz węzłowy

Według ostatnio opublikowanych wytycznych1,2 ablacja jest zalecana (klasa I) u wszystkich chorych z objawami wywołanymi nawrotnym częstoskurczem węzłowym (AVNRT – atrioventricular nodal reentrant tachycardia). W wytycznych europejskich jako kandydata do zabiegu wymienia się dodatkowo pacjenta ze wszczepionym kardiowerterem-defibrylatorem (ICD – implantable cardioverter-defibrillator) i współistniejącym bezobjawowym AVNRT, u takiego chorego istnieje bowiem możliwość nieadekwatnych wyładowań.2

Komu zatem nie proponować ablacji? Po pierwsze, tym, którzy mają bardzo krótkie (kilkusekundowe), bezobjawowe lub minimalnie objawowe epizody AVNRT. Rekomendacja „obserwacja bez leczenia” znajduje się w klasie IIa wytycznych. Po drugie, w przypadk...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Zespół Wolffa-Parkinsona-White’a i bezobjawowa preekscytacja

W tym przypadku sytuacja może być inna niż u osób z łagodną arytmią, jaką jest AVNRT, gdyż obecność drogi dodatkowej o [...]

Typowe trzepotanie przedsionków

Typowe trzepotanie przedsionków (AFl – atrial flutter), zarówno zgodne z ruchem wskazówek zegara, jak i przeciwne, jest zwykle łatwym celem dla [...]

Częstoskurcz przedsionkowy

Częstoskurcz przedsionkowy (AT – atrial tachycardia) to zbiór wielu arytmii. Według wytycznych wskazaniem do ablacji w klasie I jest jednoogniskowy AT. Jako [...]

Migotanie przedsionków

Chorzy z AF są najliczniejszą grupą kandydatów do ablacji i jednocześnie budzącą największe wątpliwości, kogo kierować na zabieg, a kogo nie. [...]

Nieadekwatna tachykardia zatokowa

W wypadku tej choroby wytyczne są zgodne: farmakoterapia pod postacią β-adrenolityku i/lub iwabradyny ma zdecydowane pierwszeństwo nad ablacją, która w tej [...]

Idiopatyczna arytmia komorowa

Termin „idiopatyczna arytmia komorowa” obejmuje szeroki wachlarz arytmii: od pojedynczej ektopii do epizodów utrwalonego częstoskurczu komorowego (sVT – sustained ventricular tachycardia) [...]

Arytmia komorowa w chorobie organicznej serca

Ze względu na obecność choroby organicznej serca chorzy z arytmią komorową mają zwykle gorsze rokowanie niż pacjenci bez choroby serca. W [...]

Podsumowanie