Choroby internistyczne u kobiet w ciąży

Cykl „Choroby internistyczne u kobiet w ciąży” koordynowany przez prof. dr. hab. n. med. Dariusza Moczulskiego, Kierownika Kliniki Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii UM w Łodzi

Leczenie zakażeń układu oddechowego w ciąży

prof. nadzw. dr hab. n. med. Adam Antczak1, lek. Agata Dutkowska1, lek. Tomasz Dutkowski2

1 Klinika Pulmonologii Ogólnej i Onkologicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

2 Klinika Medycyny Matczyno-Płodowej, Instytut Zdrowia Matki Polki w Łodzi

Adres do korespondencji: prof. nadzw. dr hab. n. med. Adam Antczak, Klinika Pulmonologii Ogólnej i Onkologicznej, ul. Kopicińskiego 22, 90-153 Łódź. E-mail: adam.antczak@umed.lodz.pl

Konsekwencje zakażenia dróg oddechowych w ciąży mogą być bardzo poważne zarówno dla matki, jak i płodu. W terapii tych chorób istotną kwestię stanowi właściwy dobór leków przeciwbakteryjnych z uwagi na ich możliwe właściwości teratogenne.

CELE ARTYKUŁU


Po przeczytaniu artykułu Czytelnik powinien umieć:

•wymienić antybiotyki, których stosowanie jest bezpieczne w czasie ciąży

•omówić profil bezpieczeństwa leków stosowanych w terapii objawowej w zakażeniu dróg oddechowych

•przedstawić strategię leczenia zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych u kobiety w ciąży


Zakażenia układu oddechowego są jedną z najczęstszych przyczyn wizyt u lekarza. Stanowią one niemały problem szczególnie wtedy, kiedy z podejrzeniem zakażenia zgłasza się kobieta ciężarna. Najbardziej problematyczną kwestię w leczeniu tych dolegliwości w ciąży stanowią wskazania do przepisania leku przeciwbakteryjnego oraz odpowiedni jego dobór. Leki przeciwbakteryjne to grupa leków najczęściej zalecana w okresie ciąży,1 dlatego znajomość zasad ich włączania u ciężarnych jest niezwykle istotna ze względu na ich potencjał teratogenny.

Fakty o antybiotykach w zakażeniu dróg oddechowych u ciężarnych

Penicyliny i cefalosporyny są zaliczane do kategorii B, a więc należą do leków, których stosowanie jest bezpieczne we wszystkich okresach ciąży.2

Aminoglikozydy, fluorochinolony, tetracykliny w przebiegu całej ciąży oraz kotrimoksazol w I i III trymestrze ciąży są bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na właściwości teratogenne.2

Makrolidami o stosunkowo dobrym profilu bezpieczeństwa w ciąży są erytromycyna, spiramycyna i azytromycyna (kategoria B). Stosowanie klarytromycyny (kategoria C) jest w ciąży przeciwwskazane.2

Leki do terapii objawowej stosowane w zakażeniu dróg oddechowych

Spośród leków przeciwgorączkowych paracetamol wydaje się bezpieczny w II i III trymestrze ciąży (w I trymestrze kategoria C) i w okresie karmienia w krótkotrwałej terapii.

Stosowanie glikokortykosteroidów w postaci aerozolu donosowego – budezonidu (kategoria B/C) i flutykazonu (kategoria C) – jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu.

Leki przeciwkaszlowe zawierające kodeinę są przeciwwskazane w ciąży i w okresie karmienia.

Acetylocysteina (kategoria B), lek mukolityczny, może być stosowana w razie konieczności w krótkotrwałej terapii.

Ksylometazolina (kategoria C) należąca do leków obkurczających naczynia błony śluzowej nosa jest przeciwwskazana w ciąży.

Leki przeciwhistaminowe oraz zawierające pseudoefedrynę są w ciąży przeciwwskazane.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Leki do terapii objawowej stosowane w zakażeniu dróg oddechowych

Spośród leków przeciwgorączkowych paracetamol wydaje się bezpieczny w II i III trymestrze ciąży (w I trymestrze kategoria C) i w okresie karmienia w krótkotrwałej [...]

Leczenie zakażeń górnych dróg oddechowych w ciąży

Wśród zakażeń górnych dróg oddechowych należy wymienić zapalenie gardła i migdałków, ucha środkowego, zatok przynosowych, nagłośni i krtani. Przyczyną zakażeń występujących w tym odcinku [...]

Leczenie zakażeń dolnych dróg oddechowych w ciąży

Wśród czynników etiologicznych zapaleń dolnych dróg oddechowych znacznie większy udział mają bakterie i te zakażenia najczęściej powinny być leczone za pomocą antybiotyku. [...]

Podsumowanie

Konsekwencje zakażenia dróg oddechowych w ciąży mogą być bardzo poważne zarówno dla matki, jak i płodu. Najpoważniejszym skutkiem zakażenia ciężarnej dla płodu jest [...]