Najczęstsze błędy

Najczęstsze błędy w leczeniu nadciśnienia tętniczego

dr n. med. Anna Szyndler, dr n. med. Michał Hoffmann, prof. dr hab. n. med. Krzysztof Narkiewicz

Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii, Gdański Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: dr n. med. Anna Szyndler, Zakład Nadciśnienia Tętniczego, Gdański Uniwersytet Medyczny, ul. Dębinki 7 c, 80-952 Gdańsk

Błędy popełnione podczas terapii nadciśnienia tętniczego mogą mieć poważne następstwa – od pogorszenia samopoczucia pacjenta przez powikłania nerkowe i zaburzenia metaboliczne po rozwój nadciśnienia opornego na leczenie i ostry zespół wieńcowy.

W codziennej praktyce często spotykamy osoby z nadciśnieniem tętniczym leczone w doskonały sposób. W takich przypadkach można tylko potwierdzić słuszność postępowania diagnostycznego oraz wyboru terapii. Zdarza się jednak, że w niektórych przypadkach terapia nie jest prowadzona optymalnie lub postępowanie diagnostyczne zostało zaplanowane w sposób chaotyczny. Właśnie aby uniknąć najczęściej popełnianych błędów, przygotowaliśmy to krótkie opracowanie.

Błąd 1

Do poradni specjalistycznej leczenia nadciśnienia tętniczego został skierowany młody człowiek (25 lat) z rozpoznaniem nadciśnienia tętniczego. Po raz pierwszy podwyższone wartości ciśnienia stwierdzono u niego około miesiąca wcześniej, w czasie wizyty u lekarza rodzinnego z powodu infekcji górnych dróg oddechowych i bólów głowy. Wartość ciśnienia w czasie wizyty w gabinecie lekarza rodzinnego wynosiła 175/100 mmHg, pacjent otrzymał inhibitor ACE (angiotensin converting enzyme) w małej dawce oraz skierowanie do poradni specjalistycznej w celu przeprowadzenia diagnostyki wtórnych przyczyn nadciśnienia. W poradni specjalistycznej chory skarżył się na okresowe bóle głowy związane ze stresem w pracy i podwyższonym ciśnieniem tętniczym do 150/95-100 mmHg oraz uporczywy suchy kaszel. Poza okresami dolegliwości mierzone w domu ciśnienie tętnicze wynosiło 110-125/70--60 mmHg. W badaniu fizykalnym stwierdzono otyłość (BMI 31,2 kg/m2) o typie centralnym, obwód ramienia 34 cm, wartości ciśnienia wynosiły 115/60-110/60 mmHg w wielokrotnych pomiarach szerokim mankietem, ponadto nie zaobserwowano odchyleń od normy.

Błędne myślenie

Każde podwyższenie ciśnienia tętniczego powyżej 160/100 mmHg u młodego człowieka jest wskazaniem do szczegółowej diagnostyki i leczenia.

Błąd

Rozpoznanie nadciśnienia tętniczego na postawie pojedynczego pomiaru standardowym mankietem w czasie jednej wizyty lekarskiej u chorego z otyłością.

Konsekwencje

Stygmatyzacja pacjenta oraz narażanie go na działania niepożądane leków. Pogorszenie dalszej współpracy z pacjentem.

Komentarz

Według obowiązujących wytycznych koniecznym kryterium rozpoznania nadciśnienia jest wartość średnia z co najmniej dwóch pomiarów wykonanych podczas co najmniej dwóch kolejnych wizyt przekraczająca 140 i/lub 90 mmHg lub co najmniej dwóch pomiarów p...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Błąd 2

U pacjenta z wieloletnim ciężkim opornym nadciśnieniem tętniczym w czasie wizyty u lekarza POZ z powodu niezadowalającej kontroli ciśnienia do dotychczasowego schematu leczenia (ramipryl 10 mg [...]

Błąd 3

Do lekarza POZ zgłosił się pacjent z wysokimi wartościami ciśnienia tętniczego w pomiarach domowych 150/90-170/114 mmHg. Chory od wielu lat bez większych sukcesów [...]

Błąd 4

Na szpitalny oddział ratunkowy zgłosiła się 56-letnia pacjentka z bardzo wysokim ciśnieniem tętniczym, które utrzymywało się od dłuższego czasu. Do tej pory [...]

Błąd 5

Młody lekarz prowadzący 58-letniego pacjenta z nadciśnieniem tętniczym nie mógł poradzić sobie z dobraniem odpowiedniego schematu terapeutycznego. Pacjent otrzymywał ramipryl 10 mg, lacydypinę [...]

Błąd 6

Do pogotowia ratunkowego zadzwonił 54-letni mężczyzna z bardzo wysokim ciśnieniem tętniczym; był bardzo zdenerwowany, skarżył się na zaczerwienienie i pieczenie twarzy, ból głowy [...]

Błąd 7

Lekarz POZ prowadzący 50-letniego pacjenta z opornym nadciśnieniem tętniczym skierował go na oddział hipertensjologiczny w celu przeprowadzenia diagnostyki nadciśnienia hormonalnego. Chory przyjmuje peryndopryl, [...]

Błąd 8

Pacjentka zgłosiła się do lekarza pierwszego kontaktu z powodu zaburzeń mowy (niemożność zrozumiałego wypowiadania się), które wystąpiły po przebudzeniu. Podczas wizyty u lekarza [...]

Błąd 9

Chory, 54 lata, z wieloletnim źle kontrolowanym nadciśnieniem tętniczym trafił na oddział ratunkowy z bardzo wysokimi wartościami RR i objawami TIA. Dolegliwości neurologiczne ustąpiły [...]

Błąd 10

U otyłego 44-letniego chorego ze świeżo rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym I stopnia lekarz rodzinny ze względu na częstość akcji serca 88 ud./min. rozpoczął leczenie [...]