Profesjonalizm lekarski

Cykl „Profesjonalizm lekarski” koordynowany jest przez dr. n. med. Janusza Janczukowicza, Kierownika Centrum Edukacji Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Psychospołeczny portret lekarza w Polsce

dr n. med. Maciej Walkiewicz1
dr n. hum. Bartosz Zalewski2

1Katedra Psychologii, Gdański Uniwersytet Medyczny

2Katedra Diagnozy Psychologicznej, Uniwersytet Humanistycznospołeczny SWPS w Warszawie

Adres do korespondencji: dr n. med. Maciej Walkiewicz, Katedra Psychologii, Gdański Uniwersytet Medyczny, ul. Tuwima 15, 80-210 Gdańsk; e-mail. walkiewicz@gumed.edu.pl

Większość lekarzy deklaruje duże zadowolenie z wykonywanej pracy i osiągnięć życiowych. Oprócz przedstawicieli władz i dyrektorów oraz prawników patrzą oni w przyszłość najbardziej optymistycznie. Jednocześnie wyniki analiz sugerują swego rodzaju rozszczepienie w postrzeganiu przez lekarzy pewnych aspektów jakości życia, a zwłaszcza polaryzacji sfery zawodowej i dobrostanu fizycznego.

Wprowadzenie

W poniższym artykule przedstawiono informacje na temat warunków i jakości życia polskich lekarzy. Celem analiz jest wstępne rozpoznanie czynników mających na to wpływ, tak aby w przyszłości można było ewentualnie zaproponować oddziaływania zwiększające ich dobrostan w życiu zawodowym. Do analiz wykorzystano dane zebrane w ramach raportów panelowych „Diagnoza Społeczna”, przeprowadzonych w latach 2007-2015 pod redakcją naukową prof. Janusza Czapińskiego i prof. Tomasza Panka.

Ostatnie lata przemiany systemu ochrony zdrowia stanowią wyzwanie dla pacjentów i lekarzy. Problemem społecznym jest niedostateczna liczba specjalistów przy jednoczesnym zwiększeniu liczby i potrzeb pacjentów. Wpływa na to m.in. starzenie się społeczeństwa. Według danych Naczelnej Izby Lekarskiej w 2015 r. w Polsce było 128 906 osób czynnie wykonujących zawód lekarza.1 Z kolei z analiz Organizacji Europejskiej Współpracy Gospodarczej (OECD) wynika, że polscy lekarze należą do najbardziej przepracowanych. Na jednego z nich przypada 3168 pacjentów (przy średniej europejskiej 2277).2

Zdumiewające, że choć w medycynie coraz większą popularność zyskują badania dotyczące jakości życia pacjentów, nie towarzyszą im analizy poświęcone jakości życia samych lekarzy. Wiadomo jednak, że efektywność leczenia zależy również od kondycji psychofizycznej osoby leczącej.3-6

Wydaje się, że najbardziej aktualnych i uniwersalnych danych na temat zmian w życiu Polaków dostarczają raporty panelowe z cyklu „Diagnoza Społeczna” pod redakcją naukową prof. Janusza Czapińskiego i prof. Tomasza Panka. Celem tych publikacji jest uzupełnienie informacji o polskim społeczeństwie opartych na wskaźnikach instytucjonalnych, np. pochodzących z Głównego Urzędu Statystycznego. Projekt „Diagnoza Społeczna” ma charakter podłużny i jest jednym z największych tego typu badań psychologicznych na świecie. Do tej pory w latach 2000-2015 opublikowano 8 raportów, a w pomiarach brały udział w dużej części te same osoby.7-14 W 2015 r. przebadano 11 740 gospodarstw domowych (liczących 35 279 osób) i indywidualnie 24 324 członków tych gospodarstw.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wyniki przeglądu

Z raportu „Diagnoza Społeczna 2015” wynika, że 52% grupy zawodowej lekarzy stanowią kobiety. Odsetek lekarzy żyjących w małżeństwie wynosi 61%, rozwiedzionych lub będących [...]

Podsumowanie

Zaprezentowana analiza danych ukazuje dość zróżnicowany obraz jakości życia lekarzy w Polsce. Wydają się oni bardzo zadowoleni z własnych osiągnięć życiowych, wykonywanej pracy, [...]