Temat numeru

Leczenie grypy

lek. Andrzej Załęski

dr hab. n. med. Ernest Kuchar

Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym II Wydziału Lekarskiego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: dr hab. n. med. Ernest Kuchar, Oddział Obserwacyjno-Izolacyjny i Pediatrii WUM, Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny, ul. Żwirki i Wigury 63 A, 02-091 Warszawa; e-mail: redakcja@medical-tribune.pl

Wczesne leczenie przeciwwirusowe zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu i śmierci z powodu grypy. Podanie leków przeciwwirusowych zaleca się pacjentom z potwierdzonym lub prawdopodobnym zakażeniem wirusem grypy i ciężkim przebiegiem choroby lub powikłaniami, chorym wymagającym hospitalizacji, a także tym z czynnikami ryzyka ciężkiego przebiegu choroby niezależnie od zastosowanych wcześniej szczepień przeciwko grypie.

Wprowadzenie

W Polsce trwa właśnie nowy sezon grypowy, który na półkuli północnej przypada na okres od października do kwietnia i zwykle osiąga szczyt zachorowań pod koniec lutego. Ze względu na zmienną i trudną do przewidzenia cyrkulację wirusów grypy, jak też związane z tym trudności w corocznym dopasowaniu składu szczepionki, sezony te znacznie różnią się od siebie. Ubiegły – 2016/17 – należał do względnie łagodnych.

W krajach UE rocznie zgłasza się do 71 000 zgonów z powodu grypy. Największe ryzyko dotyczy najmłodszych dzieci, chorych przewlekle oraz osób >65 r.ż. Zgodnie z danymi European Centre of Disease Prevention and Control (ECDC) roczną zachorowalność na grypę w krajach Unii Europejskiej szacuje się na 10-30% populacji, z przewagą zakażeń u dzieci.1 Metaanalizy badań z randomizacją wykazują, że w każdym sezonie epidemicznym choruje średnio ok. 2,5% dorosłych, do 10,5% dzieci w wieku szkolnym oraz aż do 32% dzieci <6 r.ż.2,3

Czynnikiem etiologicznym grypy sezonowej jest wirus z rodziny Orthomyxoviridae, złożony z białkowego kapsydu i pojedynczej nici RNA. Za zachorowania wśród ludzi odpowiedzialne są głównie typy A i B, rzadko typ C. Wirusy typu A dzieli się na podtypy na podstawie swoistości dwóch antygenów powierzchniowych – neuraminidazy (N) i hemaglutyniny (H). Wirusy typu B mają wspólne antygeny neuraminidazy i hemaglutyniny, natomiast dzielą się na 2 linie genetyczne Yamagata i Victoria. Za epidemie sezonowe odpowiedzialne są najczęściej wirusy A/H1N1, A/H3N2 oraz wirusy typu B – zarówno linii Yamagata, jak i Victoria. Choroba przenosi się drogą kropelkową i przez skażone powierzchnie. Źródłem zakażenia jest najczęściej człowiek, rzadziej niektóre zwierzęta (świnie, ptaki). Okres wylęgania grypy wynosi od 20 do 72 godzin. W wydzielinie dróg oddechowych wirus pojawia się na 24 godz. przed wystąpieniem objawów. Wydalanie wirusów utrzymuje się przez ok. 10 dni u dorosłych, a nawet do 20 dni u dzieci.4,5

Ostatnie badania epidemiologiczne przeprowadzone w USA wskazują, że za zachorowania w sezonie 2016/17 odpowiadał głównie typ A grypy (92,6%), w znacznie mniejszym stopniu typ B (7,4%). Wśród wirusów typu A we wszystkich grupach wiekowych dominował...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Leczenie

Leczenie przyczynowe grypy polega na podawaniu leków antywirusowych. Wczesna terapia przeciwwirusowa może zmniejszyć ryzyko ciężkiego przebiegu, a także zgonu z powodu grypy. Leki [...]

Chemioprofilaktyka

Chemioprofilaktyka poekspozycyjna, która polega na podawaniu inhibitorów neuraminidazy w zmniejszonej dawce przez co najmniej 7 dni, jest stosowana przede wszystkim w grupach ryzyka [...]