Kardiologia

Profilaktyka przeciwzakrzepowa u pacjenta onkologicznego

dr hab. n. med. Sebastian Szmit, prof. CMKP1,2

lek. Jarosław Kępski1

1Instytut Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie
2Klinika Krążenia Płucnego, Chorób Zakrzepowo-Zatorowych i Kardiologii, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Europejskie Centrum Zdrowia Otwock

Adres do korespondencji:

lek. Jarosław Kępski

Instytut Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie

ul. Indiry Gandhi 14, 02-776 Warszawa

e-mail: jaroslaw.kepski@gmail.com

  • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ) u chorych z rozpoznanym nowotworem – wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne
  • Profilaktyka pierwotna i wtórna ŻChZZ w omawianej grupie pacjentów
  • Wybór optymalnej terapii przeciwzakrzepowej u chorych ambulatoryjnych przyjmujących chemioterapię


Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ) wiąże się z gorszym rokowaniem u pacjentów z rozpoznaną chorobą nowotworową. Jest jedną z głównych bezpośrednich przyczyn zgonów w tej grupie1. Ponadto ma związek z wczesną śmiertelnością w trakcie chemioterapii (HR 6,98)2. ŻChZZ uchodzi również za chorobę przepowiadającą rozwijający się nowotwór. Idiopatyczna zatorowość płucna (ZP) nakazuje podwyższoną czujność diagnostyczną, a prawdopodobieństwo rozpoznania nowotworu jest szczególnie wysokie w ciągu pierwszych 12 miesięcy u chorego po epizodzie ZP3. Blisko 1/5 pierwszorazowych epizodów ŻChZZ występuje u chorych z uprzednio rozpoznanym nowotworem, ryzyko koreluje ze stopniem zaawansowania choroby i obecnością przerzutów4,5. Jednoczesne rozpoznanie ŻChZZ i nowotworu często wiąże się z najwyższym stopniem zaawansowania drugiej z tych chorób, w fazie z przerzutami.

Identyfikacja czynników ryzyka ŻChZZ umożliwia z jednej strony wyodrębnienie grupy pacjentów, u których stosowanie profilaktyki pierwotnej może przynieść korzyści, z drugiej zaś – grupy, którą należy szczególnie wnikliwie obserwować pod kątem ewentualnych powikłań zakrzepowych6 (tab. 1). 

Profilaktyka pierwotna

Wdrożenie pierwotnej profilaktyki przeciwzakrzepowej jest jedną z trudniejszych decyzji w leczeniu wspomagającym u chorych poddanych terapii przeciwnowotworowej. Minimalizowanie ryzyka ŻChZZ, w tym ZP czy zakrzepicy żył głębokich (ZŻG), nie może istotnie zwiększać ryzyka krwawienia, a tym samym pogarszać jakości życia czy rokowania. Ocena wskazań do profilaktyki pierwotnej jest procesem dynamicznym. Zmiana statusu pacjenta może wynikać chociażby z powikłań prowadzonej terapii przeciwnowotworowej. Wykorzystanie odpowiednich skal zaproponowanych przez Europejskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej (ESMO – European Society for Medical Oncology)9, Amerykańskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej (ASCO – American Society of Clinical Oncology)10 lub Amerykańskie Towarzystwo Hematologiczne (ASH – American Society of Hematology)11 ułatwia oraz obiektywizuje tę ocenę (ryc. 1).

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Leczenie ŻChZZ i profilaktyka wtórna

Ryzyko ŻChZZ u pacjentów z nowotworem jest 4-6-krotnie wyższe niż w populacji ogólnej17. Jego wystąpienie wiąże się z gorszym rokowaniem i [...]

Podsumowanie

HDCz były dotychczas standardem terapii przeciwzakrzepowej u pacjentów z nowotworem. Pozostają pierwszym wyborem w grupie chorych wysokiego ryzyka krwawienia, w przypadku [...]

Do góry